MỘT SỐ ĐẶC TRƯNG của PHONG TRÀO TÂY SƠN thế kỷ XVIII

Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, thế kỷ XVIII là thời kỳ của chiến tranh nông dân với đỉnh cao là phong trào Tây Sơn. Dưới sự lãnh đạo của ba anh em nhà Tây Sơn, từ một phong trào ở ấp Tây Sơn đã phát triển thành phong trào quật khởi của cả dân tộc, là kết tinh của phong trào nông dân đấu tranh trong thế kỷ XVIII. Bài viết hướng đến tìm hiểu một số đặc trưng của phong trào Tây Sơn, qua đó thấy được những nét đặc sắc của phong trào,…

Xem chi tiết

THẾ ỨNG ĐỐI VĂN HOÁ của ĐẠI VIỆT với các QUỐC GIA KHU VỰC qua HÀNH TRẠNG và TÂM THỨC của một số QUÝ TỘC THỜI TRẦN (Phần 2)

…Cùng với việc giữ thế ứng đối với văn hoá phương Bắc, nhà Trần cũng rất chú ý đến những ảnh hưởng của môi trường chính trị, văn hoá phương Nam với xã hội Đại Việt. Liên tiếp trong các năm 1294, 1297, 1301, thời vua Trần Anh Tông (1276-1320) nhà Trần đã phải cất quân ngăn chặn các cuộc xâm lấn, cướp phá biên giới miền Tây Bắc của quân Ai Lao. Trong những trận giao tranh đó, danh tướng Phạm Ngũ Lão, một người vốn xuất thân từ tầng lớp bình dân nhưng về sau cũng bộc lộ khuynh hướng quý tộc hoá khá mạnh mẽ, đã lập được nhiều kỳ tích…

Xem chi tiết

THẾ ỨNG ĐỐI VĂN HOÁ của ĐẠI VIỆT với các QUỐC GIA KHU VỰC qua HÀNH TRẠNG và TÂM THỨC của một số QUÝ TỘC THỜI TRẦN (Phần 1)

Trong tác phẩm Dư địa chí, về thế ứng đối văn hoá của Đại Việt với các quốc gia láng giềng khu vực, Nguyễn Trãi đã đưa ra một khuyến cáo rất đáng chú ý: “Người trong nước không bắt chước ngôn ngữ và y phục của các nước Ngô, Chiêm, Lào, Xiêm, Chân Lạp để làm loạn phong tục trong nước”…

Xem chi tiết

Sự tồn tại TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ HÀN PHI trong LỊCH SỬ các NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN PHƯƠNG ĐÔNG

…Đan xen trong bức tranh “Bách gia tranh minh”, Pháp gia là một trong những trường phái lớn nhất, tư tưởng của họ không chỉ có ảnh hưởng lớn đến xã hội đương thời Trung Quốc mà còn ảnh hưởng lâu dài trong quá trình lập quốc và phát triển ở các nước phương Đông đồng văn, trong đó có Việt Nam. Học thuyết Pháp trị với đại diện tiêu biểu nhất là Hàn Phi Tử (280 tr.CN – 233 tr.CN) xuất hiện trên vũ đài lịch sử như là đại biểu đến sau nhưng nhanh chóng được đón nhận, trở thành sự lựa chọn của lịch sử.

Xem chi tiết

Tìm hiểu TỔ CHỨC QUÂN ĐỘI VIỆT NAM thời kì CHÚA NGUYỄN và VƯƠNG TRIỀU NGUYỄN (Từ cuối thế kỉ XVI đến nửa đầu thế kỉ XIX)

Bài viết tìm hiều về tổ chức quân đội Việt Nam thời kì chúa Nguyễn và vương triều Nguyễn từ cuối thế kỉ XVI đến nửa đầu thế kỉ XIX. Chính quyền chúa Nguyễn và các vị vua đầu triều Nguyễn đã xây dựng được một lực lượng quân đội ngày càng lớn mạnh, tinh
nhuệ, với đầy đủ các binh chủng, được trang bị vũ khí hiện đại đã góp phần quan trọng vào việc xây dựng, củng cố bộ máy chính quyền, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của quốc gia.

Xem chi tiết

TÁC ĐỘNG của CHÍNH SÁCH RUỘNG ĐẤT đối với sự PHÁT TRIỂN KINH TẾ – XÃ HỘI ở MIỀN NAM VIỆT NAM trong KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ và việc ký kết Hiệp nghị Genève năm 1954, Mỹ thay chân Pháp tiến hành cai trị miền Nam theo lối chủ nghĩa thực dân kiểu mới. Trong suốt 20 năm tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược miền Nam Việt Nam, đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn luôn coi “cải cách điền địa” và “bình định nông thôn” là “quốc sách”, là yếu tố quan trọng quyết định sự thành bại của cuộc chiến….

Xem chi tiết

Vai trò của lực lượng nô lệ trong xã hội Đại Việt thời Lý

Tìm hiểu lịch sử Đại Việt thời Lý (1009 – 1225), chúng ta cần làm sáng tỏ một trong những nhân tố quan trọng tạo nên sự sung túc của đất nước thời kỳ này. Đó là lực lượng nhân công được “nhập khẩu” về từ nhiều nguồn khác nhau: Trung Hoa, Chiêm Thành, Ai Lao… đã tham gia trong hầu hết các hoạt động kinh tế với thân phận nô lệ, góp phần tạo nên nhiều kiến trúc và công trình văn hóa trong giai đoạn đầu tự chủ…

Xem chi tiết

Về hai chuyến ngự du phương Nam của Đại Việt quốc vương NGUYỄN PHÚC CHU

XEM LẠI THỰC LỤC VỀ HIỂN TÔNG HIẾU MINH HOÀNG ĐẾ NGUYỄN PHÚC CHU, TA THẤY NGƯỜI KHI THÌ BẮC TUẦN, KHI THÌ NAM LÝ; NHƯNG SỐ LẦN RA BẮC THÌ NHIỀU, CÒN SỐ LẦN VÀO NAM THÌ CHỈ CÓ MỘT LẦN VÀO QUẢNG NAM NĂM 1719. SONG PHƯƠNG TIÊN NGỰ DU BẰNG ĐƯỜNG BỘ HAY ĐƯỜNG THỦY, CÁC ĐIỂM DỪNG Ở ĐÂU… THÌ SỬ GHI KHÔNG RÕ. DỰA VÀO MỘT SỐ DI VẬT KHÁC, CHÚNG TA ĐƯỢC BIẾT CHÚA CÓ HAI CUỘC NAM DU VÀ LỘ TRÌNH CỦA CHÚA…

Xem chi tiết

Nhật ký du hành gặp vua xứ Đàng Trong của James Bean

Tôi được biết ông giáo sư từ Anh quốc sang Ấn Độ sưu tra sao chụp tài liệu rồi đến Việt Nam để khảo sát thực địa dấu vết cuộc du hành của tổ tiên xa đời của ông là James Bean vào thế kỷ XVIII. Cuộc du hành ấy diễn ra trong tháng 1-1765 của các nhân viên “Công ty Đông Ấn thuộc Anh” (London East India Company) – trong đó có Jame Bean – đi từ Hội An (Faifoe) ra Hué Fou (Huế Phủ) đóng ở Fou-Tchouan (Phú Xuân) để yết kiến “Vua xứ Đàng Trong” (the King of Cochinchina)…

Xem chi tiết

Đấu tranh chính trị của phụ nữ Nam Bộ (1954 – 1960)

Trong giai đoạn 1954 – 1960, tình hình chính trị ở Nam Bộ có những chuyển biến lớn khi liên minh Mĩ – Diệm định hình chế độ cai trị của họ ở nơi đây. Phong trào đấu tranh chống các chính sách đàn áp, khủng bố khốc liệt từ chính quyền Mĩ – Diệm của nhân dân Nam Bộ diễn ra mạnh mẽ, sôi nổi và quyết liệt; đặc biệt, các cuộc đấu tranh chính trị của phụ nữ Nam Bộ đã góp phần to lớn vào thắng lợi vĩ đại của phong trào Đồng Khởi trong những năm 1959 – 1960 trên toàn miền Nam

Xem chi tiết

Định chế phong vương ở Việt Nam thời quân chủ

Sau sự kiện Lê Thánh Tông xưng Quốc Hoàng, định chế phong vương (tước) cho hoàng tộc được tuân theo nguyên tắc: hoàng tử được phong thân vương (lấy phủ làm hiệu); thế tử được phong Tự thân vương (lấy huyện làm hiệu). Quyền thần, ngoại tộc không được ban phong tước vị này…

Xem chi tiết

Những cuộc cải cách của Lý Thái Tổ

Năm 1010, Lý Thái Tổ lên ngôi vua, lập ra Vương triều Lý. Ngay sau đó, ông bắt tay vào thực hiện một loạt các cuộc cải cách toàn diện trên các lĩnh vực hành chính, chính trị, an ninh – quốc phòng gắn liền với kinh tế, văn hóa – xã hội, thực hiện tư tưởng dời kinh đô, giảm bớt quân đội thường trực, tăng cường các biện pháp cai trị khoan hòa, bớt hình phạt khắc nghiệt, thúc đẩy phát triển kinh tế và văn hóa,…

Xem chi tiết

Sự du nhập Nho giáo vào Giao Châu thiên niên kỷ đầu Công nguyên

Trong thiên niên kỷ đầu Công nguyên, Nho nguyên thủy và Hán Nho từng bước được du nhập vào Giao Châu (Việt Nam). Nội dung Nho giáo được du nhập chủ yếu được trình bày trong: Tứ thư, Ngũ kinh; thể hiện ở tư tưởng “tam cương” và “ngũ thường”; nhằm đạt tới “tu, tề, trị, bình”.

Xem chi tiết

Giao thông vận tải vùng Pháp tạm chiếm ở Việt Nam

 Ở Việt Nam trong thời kỳ 1945-1954, có hai vùng địa lý, là vùng thực dân Pháp chiếm đóng và vùng tự do. Trong vùng Pháp chiếm đóng, thực dân Pháp tăng cường đầu tư khôi phục, mở mang hệ thống giao thông vận tải. Giao thông vận tải ở vùng do Pháp chiếm đóng đã góp phần vận chuyển hàng hóa, phục vụ cho hoạt động kinh tế và quân sự.

Xem chi tiết

Cải cách, duy tân của NGUYỄN TRƯỜNG TỘ: đặc điểm, tính chất, tầm vóc và quy mô (Phần 2)

Trong các điều trần của Nguyễn Trường Tộ, rất nhiều phương diện được bàn tới, được đề nghị thay đổi. Có nội dung của thay đổi được cụ thể hóa, chi tiết hóa, có phân tích lập luận, xác lập sự cần thiết phải thay đổi. Trong rất nhiều nội đó, giáo dục được Nguyễn Trường Tộ bàn nhiều, cụ thể, chi tiết so với các vấn đề khác.

Xem chi tiết

Cải cách, duy tân của NGUYỄN TRƯỜNG TỘ: đặc điểm, tính chất, tầm vóc và quy mô (Phần 1)

Nguyễn Trường Tộ đặt ra hàng loạt vấn đề để cải cách, mỗi vấn đề như vậy thường xuất phát từ mong muốn bảo vệ, phát triển đất nước. Trong các cải cách đó, có việc vì hướng đến như một cần kíp để đối phó kịp thời nguy cơ mất nước, có việc hướng đến lâu dài, có việc nếu muốn thực hiện thì phải giải phóng khỏi quan niệm, thói quen, cách nghĩ hay phải nhìn nhận lại sự kháng cự lại của những cái đó.

Xem chi tiết