Văn hoá Nhật Bản trong thế giới toàn cầu hoá

Bàn về văn hoá Nhật Bản trong thế giới toàn cầu hoá, chúng ta sẽ phải tiếp cận vấn đề này như thế nào? Trước hết chúng ta phải xem xét vấn đề là có toàn cầu hoá văn hoá không? Và sau đó đánh giá xem Nhật Bản đã chủ động gia nhập toàn cầu hoá ra sao để phát triển văn hoá dân tộc trong bối cảnh phát triển đất nước nói chung.

Xem chi tiết

Nghiên cứu VĂN HOÁ từ góc nhìn NHÂN HỌC BIỂU TƯỢNG

Ở Việt Nam, trong thế kỷ XX vừa qua, các nhà nghiên cứu văn hoá chủ yếu sử dụng các lý thuyết và phương pháp tiếp cận văn hoá dựa trên các trường phái lý thuyết của các ngành khác. Nội dung bài này sẽ đề cập đến một phần của vấn đề nêu trên dưới góc nhìn nhân học biểu tượng.

Xem chi tiết

NHÌN NHẬN thế nào về TOÀN CẦU HÓA VĂN HÓA

Xu hướng toàn cầu hoá xuất hiện vào khoảng những năm 1870 – 1913, cho đến ngày nay nó đã trở nên phổ biến và ngày càng diễn ra hết sức sôi động trên hầu hết mọi mặt của đời sống xã hội. Nói chung toàn cầu hóa được nhắc đến rất nhiều trong các cuộc họp, các buổi nghị sự giữa nguyên thủ các quốc gia bên cạnh những vấn đề nổi cộm của thế giới hiện nay như: khủng bố, phát triển kinh tế, ô nhiễm môi trường, xung đột sắc tộc, tôn giáo,.. Và một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm đó là toàn cầu hóa văn hóa…

Xem chi tiết

Toàn cầu hóa từ góc nhìn văn hóa

Phần lớn các học giả hiện nay đều cho rằng, bản chất của toàn cầu hóa là mối tương tác giữa người và người được mở rộng ở cấp độ toàn cầu và những hệ quả phát sinh từ đó. Toàn cầu hóa ngày càng được khẳng định là xu thế khách quan, tất yếu, được mở rộng từ kinh tế sang các mặt khác của đời sống xã hội, như chính trị, văn hoá, an ninh, quốc phòng,… Nếu toàn cầu hóa kinh tế đã trở nên quen thuộc thì toàn cầu hóa văn hóa đang đặt ra nhiều băn khoăn cần lý giải. 

Xem chi tiết

Không gian văn hóa Nguyễn Du và du lịch văn hóa

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày nay, những giá trị văn học to lớn của đại thi hào Nguyễn Du cần phải được phát huy, không chỉ cho việc giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ mà cả trong việc quảng bá hình ảnh của quê hương nhà thơ cũng như góp phần phát triển kinh tế Hà Tĩnh thông qua du  lịch văn hóa. Bài viết này bước đầu nêu lên một số suy nghĩ về các hướng khai thác di sản văn học Nguyễn Du cho du lịch văn hóa và văn học.

Xem chi tiết

Đối thoại liên văn hóa trong thời đại toàn cầu hóa và vấn đề tiếp nhận lý luận văn học phương Tây ở Việt Nam

Đã có nhiều công trình nghiên cứu lớn nhỏ của các học giả trong nước và quốc tế tranh luận về tác động của toàn cầu hóa đối với bản sắc văn hóa các dân tộc. Trong quá trình toàn cầu hóa, liệu có diễn ra quá trình nhất thể hóa văn hóa hay trái lại, ý thức của các dân tộc về bản sắc văn hoá của các dân tộc lại được nâng cao hơn ? Quan điểm của giới khoa học về vấn đề này còn chia rẽ….

Xem chi tiết

VIỆT NAM HỌC trong GIẢI CẤU TRÚC và LIÊN KÍ HIỆU VĂN HÓA (Phần 2)

Có cần giải cấu trúc “Việt Nam học” không? – Đương nhiên là có. Ngành Việt Nam học qua thời gian đã có những cuộc giải cấu trúc nhất định. Ban đầu các nhà Việt Nam học chủ yếu nghiên cứu những gì thuộc về căn tính/căn cước/bản sắc Việt Nam. Về sau xuất hiện nhánh nghiên cứu Việt Nam học – “tiếp biến văn hóa”, rồi đến Việt Nam học – “khu vực học” và gần đây nhất là Việt Nam học – “quốc tế học” (theo nghĩa “toàn cầu hóa”). Vậy vấn đề đương đại của Việt Nam học là gì?

Xem chi tiết

VIỆT NAM HỌC trong GIẢI CẤU TRÚC và LIÊN KÍ HIỆU VĂN HÓA (Phần 1)

Việt Nam học là ngành nghiên cứu có phạm vi bao quát rất rộng, bao gồm tất cả mọi thứ có liên quan đến đất nước, con người, văn hóa Việt Nam từ cổ chí kim. Hiện ở Việt Nam, giới nghiên cứu và giảng dạy vẫn chưa thống nhất cách tiếp cận Việt Nam học, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa và công nghiệp 4.0 hiện nay, Việt Nam học sẽ đi theo hướng nào?

Xem chi tiết

LỄ HỘI VIỆT NAM – Nhìn từ góc độ THÍCH ỨNG và HỘI NHẬP VĂN HÓA

Lễ hội là một giá trị văn hóa Việt Nam, là di sản tinh thần mà con người Việt Nam tích lũy qua hàng ngàn năm, tạo nên truyền thống mang dấu ấn bản sắc Việt Nam với cấu trúc chủ thể đa tộc người. Qua tiến trình thời gian, chủ thể văn hóa Việt Nam ngày càng có nhiều sáng tạo bổ sung và làm giàu có, phong phú hơn cho lễ hội…

Xem chi tiết

Một vài SO SÁNH trong ỨNG XỬ giữa NGƯỜI VIỆT và NGƯỜI HÀN

Bài nghiên cứu không đi sâu phân tích văn hóa ứng xử giữa hai nền văn hóa mà chỉ nêu ra những điểm khác biệt trong cách ứng xử của người Việt và người Hàn trong cùng một số tình huống phổ biến mà khi sinh sống, học tập và làm việc ở đất nước của nhau, người dân hai nước thường gặp phải..

Xem chi tiết

ÁO DÀI của PHỤ NỮ VIỆT – Quá trình biến đổi

Trong bài viết này, chúng tôi chủ yếu đề cập đến quá trình biến đổi của chiếc áo dài nữ giới, từ khiđịnh hình cho đến tận ngày nay. Đồng thời, cũng nêumột số yếu tố tác động đến sự biến đổi của áo dài trong lịch sử như văn hóa, kinh tế, chính trị, lịch sử.

Xem chi tiết

Tiếp biến văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập

Tiếp biến văn hóa là kết quả mang tính tất yếu khi tham gia vào quá trình giao lưu, hội nhập của hầu hết các nước trên thế giới. Việt Nam cũng không nằm ngoài quy luật. Trong quá trình đó, như một lẽ tất nhiên, bên cạnh những mặt tích cực ” được rất nhiều” là những mặt trái ” mất không ít”. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để nâng cao bản lĩnh văn hóa và “bộ lọc”, nhằm phát huy tối nhất sự bồi đắp, làm giàu văn hóa dân tộc và khắc chế tối đa những hệ lụy tiêu cực.

Xem chi tiết

Một số luận điểm lý thuyết của nhân học sinh thái và sự vận dụng chúng trong nghiên cứu văn hóa sinh thái ở đồng bằng sông Cửu Long

…Philippe Descola nói về một sinh thái học biểu trưng: Vũ trụ (= nơi cư trú) bao gồm vạn vật và con người,  đó là một thực tại được cấu tạo bởi số nhiều những chủ thể có quan hệ và giao tiếp với nhau, trong đó con người chỉ là một chủ thể. Thế giới này được giải thích như một xã hội đầy đủ (được cá nhân hóa, hoặc xã hội hoá): ở cùng một nơi cư trú , có con người và những loài giống như người cùng chung sống và có quan hệ tương tác…

Xem chi tiết

VĂN HÓA CÔNG VỤ và BỒI DƯỠNG VĂN HÓA CÔNG VỤ ở nước ta hiện nay

Nâng cao văn hóa công vụ cho cán bộ, công chức, viên chức là một trong những vấn đề chính của cải cách hành chính nhà nước. Trong giai đoạn hiện nay, để có được văn hóa công vụ chuẩn mực thì cần có nhiều giải pháp khác nhau, đặc biệt là việc bồi dưỡng văn hóa công vụ, trong đó, chú trọng xây dựng tài liệu bồi dưỡng cho cán bộ, công chức, viên chức về văn hóa công vụ, tổ chức thực hiện các quy định về văn hóa công vụ,..

Xem chi tiết

Ý NGHĨA LỊCH SỬ và GIÁ TRỊ BỀN VỮNG của ĐỀ CƯƠNG VĂN HÓA VIỆT NAM

Đề cương văn hóa Việt Nam là một văn kiện quan trọng của Đảng, do Tổng Bí thư Trường Chinh soạn thảo năm 1943. Đề cương ra đời như ngọn đèn pha soi rọi cho nền văn hóa cách mạng phát triển trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc. 70 năm qua, Đề cương Văn hóa Việt Nam vẫn giữ nguyên giá trị lịch sử và hiện thực sâu sắc, chỉ đạo tiến trình phát triển văn hóa ở nước ta hiện nay.

Xem chi tiết

VỊ TRÍ và VỊ THẾ của NAM BỘ thế kỷ XVII-XIX

Ngay từ đầu công nguyên, vùng đất Nam Bộ Việt Nam ngày nay đã được các nhà hàng hải và thương nhân quốc tế biết đến như là một trung tâm thương mại lớn nhất của Đông Nam Á cổ đại. Trong các thế kỷ I- VII, vương quốc cổ Phù Nam – mà lãnh thổ của nó trên đại thể tương ứng với Nam Bộ ngày nay – đã khẳng định sức hút mạnh mẽ  với thế giới nhờ vị trí địa lý mang tính chiến lược trên con đường mậu dịch biển nối liền phương Tây với phương Đông…

Xem chi tiết

Tính “KHẢ DỤNG” của PHÊ BÌNH SINH THÁI

…Bài viết bước đầu xác lập cơ sở lí luận của khuynh hướng nghiên cứu này, đồng thời thử tìm ra hướng thao tác nghiên cứu để có thể vận dụng vào thực tiễn văn học nước nhà. Cơ sở lí luận của phê bình sinh thái là sự hài hòa giữa con người và tự nhiên trong chỉnh thể sinh thái, vừa đảm bảo lợi ích của con người, vừa đảm bảo lợi ích sinh thái….

Xem chi tiết

Văn hóa sinh thái, nhân văn và hệ thống tự nhiên, con người, xã hội

…Văn hóa sinh thái-nhân văn chính là toàn bộ giá trị mà con người đạt được trong quá trình biến đổi tự nhiên nhằm tạo ra môi trường sống mới vừa phù hợp với bản chất người và phát triển xã hội, vừa phù hợp với bản chất, sự tồn tại và phát triển của tự nhiên…

Xem chi tiết

Chuột từ biểu tượng văn hóa đến hình tượng văn học

Chuột là loài vật luôn hiện hữu trong cuộc sống con người, bao gồm cả đời sống vật chất lẫn đời sống văn hóa tinh thần. Từ Đông sang Tây, từ cổ chí kim, chuột trở thành biểu tượng liên/ xuyên văn hóa mang sức mạnh biểu trưng cho ý niệm đa chiều về vũ trụ, nhân sinh, tâm linh, nhân tính…

Xem chi tiết

THẾ ỨNG ĐỐI VĂN HOÁ của ĐẠI VIỆT với các QUỐC GIA KHU VỰC qua HÀNH TRẠNG và TÂM THỨC của một số QUÝ TỘC THỜI TRẦN (Phần 2)

…Cùng với việc giữ thế ứng đối với văn hoá phương Bắc, nhà Trần cũng rất chú ý đến những ảnh hưởng của môi trường chính trị, văn hoá phương Nam với xã hội Đại Việt. Liên tiếp trong các năm 1294, 1297, 1301, thời vua Trần Anh Tông (1276-1320) nhà Trần đã phải cất quân ngăn chặn các cuộc xâm lấn, cướp phá biên giới miền Tây Bắc của quân Ai Lao. Trong những trận giao tranh đó, danh tướng Phạm Ngũ Lão, một người vốn xuất thân từ tầng lớp bình dân nhưng về sau cũng bộc lộ khuynh hướng quý tộc hoá khá mạnh mẽ, đã lập được nhiều kỳ tích…

Xem chi tiết