Góc nhìn khu vực về quan hệ Việt Nam – Nhật Bản thế kỷ XVII

Trước đó, từ đầu thế kỷ XVI, quan hệ ngoại giao và thương mại khu vực đã chứng kiến những sự thay đổi quan trọng sau khi người Bồ Đào Nha trở thành thế lực hải thương Tây Âu đầu tiên thâm nhập Đông Á. Sau khi thiết lập cơ sở vững chắc tại Malacca (1511), người Bồ Đào Nha từng bước mở rộng thị trường đến Trung Hoa và Nhật Bản. Đến giữa thế kỷ XVI, chính thể Estado da India của Bồ Đào Nha ở phương Đông đã cơ bản thiết lập được mạng lưới thương mại Nội Á kết nối tiểu lục địa Ấn Độ với Nhật Bản, thu lợi nhuận lớn từ các tuyến thương mại liên vùng….

Xem chi tiết

Đồn điền ở Hà Nam từ năm 1890 đến năm 1930

… Các công trình nghiên cứu trên mới đề cập đến những vấn đề chung liên quan đến
Hà Nam, chưa có công trình nào nghiên cứu về đồn điền ở Hà Nam thời Pháp thuộc. Tuy vậy, tất cả đều có giá trị tham khảo tốt. Trên cơ sở kế thừa kết quả của các nhà nghiên cứu đi trước, bài viết đi sâu vào tìm hiểu quá trình ra đời, phát triển và sản xuất kinh tế đồn điền ở Hà Nam từ năm 1890 đến 1930.

Xem chi tiết

Một số đặc điểm của quá trình khẩn hoang, xác lập chủ quyền ở vùng đất Nam Bộ thế kỷ XVII – XVIII

Quá trình khẩn hoang vùng đất Nam Bộ là quá trình mở rộng khối đoàn kết cộng đồng theo xu hướng thống nhất và hướng tâm; Quá trình khẩn hoang vùng đất Nam Bộ cũng đồng thời là quá trình xác lập chủ quyền theo phương thức thụ đắc lãnh thổ; và Quá trình khẩn hoang và xác lập chủ quyền trên vùng đất Nam Bộ gắn liền với quá trình mở rộng bang giao và nâng cao vị thế quốc gia dân tộc.

Xem chi tiết

Vai trò của người Việt trong công cuộc khai phá vùng đất Tây Nam Bộ thế kỉ XVII – XVIII

Trong phạm vi bài viết này, tác giả xin được bàn góp đôi điều về vai trò của những lưu dân người Việt trong công cuộc khai phá vùng đất này vào các thế kỉ XVII – XVIII, nhằm trân trọng và tôn vinh những thành quả lao động mà cha ông ta đã phải đổ bao mồ
hôi, xương máu để có được một Tây Nam Bộ phát triển như ngày nay.

Xem chi tiết

Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam

Ở Việt Nam, xét về văn hoá tổ chức đời sống cộng đồng dựa trên tương quan nam nữ, đang tồn tại cả ba chế độ gia đình phụ hệ, song hệ, và mẫu hệ, không kể những hình thức chuyển tiếp, tàn dư. Trong đó, phổ biến nhất là chế độ gia đình phụ hệ; từ người Việt đa số đến các tộc người thiểu số cư trú ở các vùng miền như Thái, Mường, Tày, Nùng, Dao, Mông, Brũ, Ta-ioh, Katu, Mạ, Stiêng, Hoa, v.v. đều theo chế độ gia đình phụ hệ từ lâu….

Xem chi tiết

Những biến đổi của giai cấp nông dân và quan hệ địa chủ- tá điền ở Nam Bộ thời kỳ Cận đại

Sau hơn 1000 năm Bắc thuộc, đến thời kỳ có Nhà nước phong kiến tập quyền (thế kỷ 10-11 đời Tiền Lê, Lý), đất nước ta vượt Đèo Ngang vươn vào phía nam với dân số khoảng 3 triệu người. Chế độ sở hữu ruộng đất dần dân hình thành có quy củ theo luật định ngày càng nghiêm cùng với thiết chế làng xã ngày càng hoàn chỉnh.

Xem chi tiết

Đấu tranh của nông dân Bắc Kỳ trong phong trào dân tộc, dân chủ 1936-1939

Sau thời kỳ chống lại các chính sách khủng bố của thực dân Pháp, phong kiến tay sai, phong trào nông dân Bắc Kỳ bùng nổ trong phong trào cách mạng dân tộc, dân chủ 1936 – 1939. Phong trào đấu tranh của nông dân Bắc Kỳ diễn ra trên hầu khắp các tỉnh, đạt được những mục tiêu đề ra, thể hiện một bước phát triển mới. Phong trào thời kỳ này đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm và ý nghĩa to lớn làm cơ sở tiền đề cho cuộc vận động cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với giai cấp nông dân trong giai đoạn tiếp sau.

Xem chi tiết

Đời sống hội nhóm ở nông thôn cổ truyền Bắc Bộ

Nghiên cứu dân tộc học, văn hoá và lịch sử đã có những mô tả khá chi tiết về đời sống hội nhóm ở các miền quê Bắc Bộ. Các nghiên cứu Pierre Gourou, Đào Duy Anh, Phan Kế Bính, Nguyễn Văn Huyên và Nguyễn Từ Chi đã làm nổi bật xu hướng hội nhóm rất sinh động bên trong các làng xã cổ truyền xứ Bắc Kỳ. Trong bài viết này, tác giả sử dụng cách tiếp cận hiện đại dựa trên khái niệm xã hội dân sự và các đặc trưng của nó nhằm làm mới lại những cứ liệu cũ về đời sống hội nhóm trong các thôn quê trước năm 1954.

Xem chi tiết

Chánh Tổng và Phó Chánh Tổng trong bộ máy quản lí hành chính ở Nam Kỳ thời Pháp thuộc

Bài viết chỉ ra Chánh tổng và Phó chánh tổng là người trung gian giữa làng xã và chính quyền cấp trên. Họ có vai trò quan trọng trong cơ cấu tổ chức quản lí cấp cơ sở của chính quyền thực dân Pháp; có chức năng truyền đạt những công lệnh của chính quyền cấp trên xuống làng xã và giám sát việc thực thi những công lệnh đó; trực tiếp điều hành, quản lí, kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động của các làng xã.

Xem chi tiết

Dự báo XU HƯỚNG PHÂN BỐ LAO ĐỘNG ở khu vực nông thôn tỉnh An Giang giai đoạn 2019 – 2025

Bài viết sử dụng các phương trình dự báo việc làm trong các ngành kinh tế theo phương pháp hồi quy OLS để dự báo số lượng lao động có việc làm theo giới tính, nhóm tuổi, ngành, nghề, trình độ chuyên môn kỹ thuật, hình thức sở hữu, vị thế công việc; từ đó tìm ra xu hướng việc làm và phân bố lao động ở khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh An Giang giai đoạn 2019-2025…

Xem chi tiết

Vai trò của ĐÁNH BẮT THỦY SẢN đối với người KHƠ MÚ ở Nghệ An

Ở Nghệ An, Khơ Mú là tộc người cư trú lâu đời tại các vùng miền núi của tỉnh. Hoạt động sinh kế của người Khơ Mú chủ yếu bằng canh tác nương rẫy, khai thác các nguồn lợi tự nhiên từ rừng. Cùng với hoạt động sinh kế truyền thống đó, người Khơ Mú hướng đến khai thác, đánh bắt thủy sản. Mặc dù không phải là hoạt động sinh kế chính, nhưng thủy sản có vai trò nhất định đối với người Khơ Mú, nó không chỉ mang lại nguồn thực phẩm trong bữa ăn hàng ngày, giải quyết việc làm trong lúc nông nhàn, mà còn đóng góp một phần vào nguồn thu nhập cho kinh tế hộ gia đình.

Xem chi tiết

Vai trò của QUYỀN LỰC MỀM QUỐC GIA trong QUAN HỆ QUỐC TẾ hiện nay và Những TÁC ĐỘNG đến VIỆT NAM

Trong quan hệ quốc tế, không chỉ sức mạnh quân sự hay sức mạnh kinh tế mới có thể tạo nên vị thế của một quốc gia mà vai trò của văn hóa cũng rất quan trọng. Tuy nhiên, sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc vào năm 1991, trật tự hai cực của Ianta sụp đổ, một trật tự thế giới mới đang được hình thành khiến cục diện thế giới biến đổi và đã tạo ra những thuận lợi lẫn thách thức cho các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Vì vậy, việc nhìn nhận những vấn đề về văn hóa – xã hội của các quốc gia hiện nay và tác động đến Việt Nam là rất cần thiết cho công tác ngoại giao.

Xem chi tiết

Phát triển BỀN VỮNG vùng KINH TẾ TÂY NGUYÊN dưới giác độ TỔ CHỨC XÃ HỘI TỘC NGƯỜI

Bài viết tập trung làm rõ vai trò của tổ chức xã hội tộc người đối với phát triển bền vững vùng Tây Nguyên cũng như các giải pháp phát triển bền vững vùng kinh tế Tây Nguyên của Đảng, Nhà nước dưới góc độ tổ chức xã hội tộc người.

Xem chi tiết

Phương pháp và những vấn đề lý luận khi NGHIÊN CỨU về CHUYỂN BIẾN KINH TẾ – XÃ HỘI thời kỳ đổi mới

Trong những năm gần đây, khi nghiên cứu về lịch sử đương đại các nhà sử học rất quan tâm nghiên cứu về vấn đề phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, tuyệt đại đa số các đề tài khoa học khi viết về chuyển biến kinh tế – xã hội thường không viết kỹ về phần phương pháp nghiên cứu và những vấn đề lý luận về chuyển biến kinh tế – xã hội. Theo chúng tôi, việc trình bày rõ ràng phương pháp nghiên cứu và cơ sở lý luận của đối tượng cần nghiên cứu là vấn đề quan trọng…

Xem chi tiết

Những ĐỘNG HƯỚNG ĐẦU TIÊN trong cách ĐẶT VẤN ĐỀ PHỤ NỮ (Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX từ diễn giải của DAVID MARR) – Phần 2

David Marr từ chối việc lựa chọn thuật ngữ “nữ quyền”, thay vào đó ông dùng cách diễn đạt “vấn đề phụ nữ” (the question of women) để đi vào khảo sát một động hướng nhìn lại (hay ý thức lại) các vấn đề về nữ giới trong những năm đầu thế kỉ, như một nỗ lực phản biện nhưng cũng chưa hoàn toàn thoát ra khỏi sức trì néo của truyền thống. Đó là một hiện thực tất yếu mà một xã hội đã sống quá lâu trong truyền thống như Việt Nam phải đối mặt, nhưng cũng là một thách thức đáng kể để mọi giá trị cố hữu có cơ hội được đưa ra xét lại…

Xem chi tiết

Những ĐỘNG HƯỚNG ĐẦU TIÊN trong cách ĐẶT VẤN ĐỀ PHỤ NỮ (Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX từ diễn giải của DAVID MARR) – Phần 1

David Marr kết luận, quan lại và giới trí thức Việt Nam (toàn bộ đều là nam giới) đã dung dưỡng và tinh chỉnh một hệ thống áp bức áp đặt lên phụ nữ. Dù có sự khác biệt tùy theo tầng lớp xã hội, sự áp chế ấy đè nặng lên tất cả những người phụ nữ. Bước vào thế kỉ 20, phụ nữ Việt Nam có vô số lý do và cơ hội cất lên tiếng nói phản kháng. Tuy nhiên, để có thể có được những bước đấu tranh hiệu quả đầu tiên, một phần cũng là bởi họ
chưa bao giờ hoàn toàn chịu khuất phục, và đàn ông cũng chưa bao giờ có thể hoàn toàn ứng xử với họ như những món đồ sở hữu.

Xem chi tiết

Cách tiếp cận HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Việt Nam hiện nay – Những vấn đề đặt ra

Về hệ thống chính trị – xã hội, trong giới khoa học và bình luận chính trị – xã hội còn tồn tại nhiều cách hiểu và tiếp cận nghiên cứu khác nhau. Các nhà khoa học Mỹ, Tây Âu, Nhật Bản, Úc cho rằng, hệ thống chính trị – xã hội gồm các chủ thể của nó như các cơ quan nhà nước, các đảng chính trị, đôi lúc đồng nhất hệ thống chính trị với chính phủ (Government)…

Xem chi tiết

Nhìn nhận lại vấn đề PHÂN ĐỊNH QUYỀN THỪA KẾ CÔNG BẰNG giữa CON TRAI và CON GÁI trong XÃ HỘI ĐẠI VIỆT dưới TRIỀU LÊ

Marriage in the Lê society (1428-1788) of Vietnam was closely connected to the perpetuation of the family, i. e., procreation. Married couples were expected to produce one or more children who automatically became the members of the family by birth. The children’s automatic family membership meant that they acquired inheritance of family property. Then, in what way did the children inherit that property?

Xem chi tiết

Một số vấn đề về CÔNG BẰNG PHÂN PHỐI ở Việt Nam hiện nay: THỰC TRẠNG và GIẢI PHÁP

Công bằng xã hội có thể xem là mục tiêu và là chiến lược quốc gia của Việt Nam, trong đó, việc thực hiện công bằng xã hội chỉ được giải quyết triệt để khi và chỉ khi công bằng phân phối được giải quyết. Công bằng trong phân phối có thể xem là nguyên nhân căn bản để thực hiện các mục tiêu công bằng xã hội. Nó phản ánh tính cân bằng trong việc giải quyết mối quan hệ giữa nghĩa vụ và lợi ích, giữa năng suất lao động và nhu cầu được hưởng lợi từ năng suất ấy…

Xem chi tiết

Sự tương thích của CHỦ NGHĨA MÁC với cơ tầng văn hóa – xã hội Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX

Trong bài viết này, chúng tôi không xem xét chủ nghĩa Marx như một tổng thể những tri thức triết học, kinh tế – chính trị và chủ nghĩa xã hội khoa học; mà chỉ xem chủ nghĩa Marx như một chủ thuyết chính trị – xã hội. Quan niệm này hoàn toàn phù hợp với bản chất của chủ nghĩa Marx. Hơn nữa, cách tiếp cận chủ nghĩa Marx như thế sẽ giúp chúng ta hiểu biết một cách khách quan, khoa học sự tương thích của nó với cơ tầng văn hóa – xã hội, tư tưởng Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX…

Xem chi tiết