Vua Po Romé của Champa – Một góc nhìn phi huyền thoại

Bài viết này điểm lại một số nguồn tư liệu dân gian (của người Chăm) liên quan đến thân thế và sự nghiệp của vua Po Romé, một vị vua nổi tiếng trong lịch sử Champa và cũng là vị thần quan trọng trong đời sống tâm linh của người Chăm hiện nay. Dưới góc nhìn lịch sử, tác giả xem xét lại tính đúng đắn của các nguồn tư liệu này, đặc biệt là giải ảo huyền thoại về thân thế của vua Po Romé….

Xem chi tiết

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản nghi lễ của người Dao ở nước ta hiện nay

Nghi lễ tín ngưỡng của người Dao ở nước ta, nhất là các nghi lễ Cấp sắc, Cúng Bàn Vương, Tết nhảy, Mở cửa rừng, Cúng miếu làng,… rất có giá trị về di sản văn hóa, góp phần bảo tồn bản sắc tộc người Dao: Từ các yếu tố tín ngưỡng tôn giáo, tập quán tương trợ, truyền thống giáo dục, cố kết cộng đồng,… đến duy trì các loại lễ phục, nhạc cụ, các điệu múa, bài cúng, nghệ thuật trang trí,… Song, dưới tác động mạnh mẽ của giao lưu và hội nhập hiện nay, rất cần có những giải pháp phù hợp với thực tiễn mỗi địa phương để bảo tồn và phát huy giá trị các nghi lễ đó từ nhiều góc độ.

Xem chi tiết

Nghi lễ cúng Trâu và cúng Bến Nước của tộc người Hrê ở Quảng Ngãi

Dân tộc Hrê là một trong số 53 dân tộc thiểu số ở Việt Nam, sinh sống chủ yếu ở các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên ở nước ta. Về xuất xứ tên gọi, tên gọi của dân tộc này có gốc từ tên một khúc sông thượng nguồn của con sông Trà Khúc sau này Hrê đã trở thành tên gọi của một tộc danh. Trong đời sống tín ngưỡng của người Hrê thì nghi lễ cúng trâu và cúng bến nước được xem là hai nghi lễ quan trọng và không thể thiếu của cộng đồng người Hrê nơi đây. Nó cho thấy những nét độc đáo trong văn hóa tín ngưỡng của dân tộc này.

Xem chi tiết

Thiên nhiên trong Thơ viết cho Thiếu nhi của một số nhà thơ Việt Nam hiện đại

Trong sáng tạo nghệ thuật thiên nhiên luôn được xem là một trong những đề tài
quan trọng, là nguồn cảm hứng bất tận để các nhà thơ, nhà văn gửi gắm, bày tỏ quan
điểm nghệ thuật của mình đối với cuộc sống. Với riêng các nhà thơ viết cho lứa tuổi thơ, thiên nhiên đã trở thành một hình tượng độc đáo để nhà thơ tái hiện, gợi dẫn và lí giải những thắc mắc của trẻ. Từ đó, những bài học giáo dục về tình yêu thiên nhiên, quê hương, đất nước…

Xem chi tiết

Phát triển chương trình bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lí trường Phổ thông theo tiếp cận năng lực

Bài viết đề cập vấn đề phát triển chương trình bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lí trường phổ thông theo tiếp cận năng lực. Theo đó, tác giả bài viết phân tích rõ về: Sự cần thiết phải phát triển chương trình bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lí trường phổ thông theo tiếp cận năng lực; Quy trình phát triển chương trình bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lí trường phổ thông theo tiếp cận năng lực.

Xem chi tiết

Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa trong xây dựng nông thôn mới

Nông thôn Việt Nam là cái nôi của nền văn hóa dân tộc, nơi bảo lưu và duy trì các giá trị văn hóa truyền thống. Bảo tồn và Phát huy văn hóa trong phát triển xã hội nông thôn là vấn đề hết sức cấp thiết hiện nay. Nông nghiệp, nông thôn và nông dân luôn là điểm nóng trong sự phát triển ở Việt Nam từ nhiều năm nay.

Xem chi tiết

“Vọng Khoăn Đíp” – Một hiện tượng văn hóa trong đời sống tâm linh của người Tày (Trường hợp Then ở huyện Đình Lập, tỉnh Lạng Sơn)

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực địa về hiện tượng Vọng khoăn đíp của người Tày, người viết có những suy nghĩ bước đầu về hiện tượng này đặt trong hệ thống Then Tày và trong chừng mực nhất định, phân tích nó từ góc nhìn tín ngưỡng dân gian, diễn xướng, giao tiếp và an ninh tinh thần. Từ đó, đưa ra những ghi nhận cụ thể và những vấn đề cần tiếp tục bàn luận.

Xem chi tiết

Người kể chuyện trong một số truyện ngắn thuộc chương trình Ngữ văn Trung học

Người kể chuyện chuyện trong 25 truyện ngắn thuộc chương trình Ngữ văn trung học, bài viết phân tích vai trò của là hình tượng ước lệ về người trần thuật trong tác phẩm văn học. Khảo sát người kể người kể chuyện trong việc xác lập mối quan hệ giữa các nhân vật; cách nhìn, sự đánh giá về nhân vật; tư tưởng, tình cảm, khả năng tái tạo con người, đời sống của nhà văn trong tác phẩm văn học.

Xem chi tiết

Một số nét khái quát về kho tàng Văn học Dân gian M’nông

Dân tộc M’nông là chủ nhân của kho tàng văn học dân gian rất phong phú và đa dạng, nó là truyền thống văn hóa của dân tộc M’nông. Văn học dân gian M’nông mang tính nguyên hợp cao, bao gồm nhiều thể loại, từ thần thoại, truyện cổ, luật tục, sử thi, lời nói vần (không phải là thể loại mà là hình thức diễn đạt có cả trong sử thi, gia phả, luật tục…) đến các hình thức hát dân ca, các hình thức diễn xướng âm nhạc và vũ đạo; những quy tắc ứng xử trong cộng đồng đến các nghi lễ và lễ hội…

Xem chi tiết

Banh Phchum Bân, Sen Đônta của người Khmer Nam Bộ – truyền thống và biến đổi

Bài viết áp dụng quan điểm trong nghiên cứu biến đổi văn hóa theo thuyết chức năng (Functionalism) của Malnowski, Radcliffe-Brown và nghiên cứu lễ hội trong tiến trình hiện đại hóa của Ronald Inghart và Waye E. Baker thông qua phương pháp điền dã quan sát, tham dự trực tiếp tại một số địa phương ở Nam Bộ cùng việc sưu tầm, tổng hợp tài liệu viết về lễ hội được thực hiện bởi các nhà văn hoá, triết học và tôn giáo. Từ đó, chúng tôi so sánh, phân tích và đánh giá về lễ Sen Đônta truyền thống và hiện đại ghi nhận những biến đổi của lễ hội trong đời sống đương đại.

Xem chi tiết

Khai thác giá trị văn hóa của người Dao ở tỉnh Phú Thọ phục vụ phát triển du lịch cộng đồng

Trên cơ sở nhu cầu của khách du lịch từ đó có những đánh giá về các hoạt động văn hóa của người Dao mang tính đặc trưng, có thể khai thác phục vụ phát triển du lịch cộng đồng. Thông qua những đánh giá đưa ra những giải pháp cụ thể, mang tính định hướng đảm bảo tính khả thi cho việc khai thác các giá trị văn hóa của người Dao trong phát triển du lịch cộng đồng ở Phú Thọ.

Xem chi tiết

Đề tài Hà Nội trong sáng tác của Tô Hoài qua Chuyện Cũ Hà Nội

Với mỗi mảng sáng tác, nhà văn đều có những tác phẩm ghi được dấu ấn đậm nét, song ở thể hồi kí, “Chuyện cũ Hà Nội” nổi lên như một trường hợp đặc biệt. Tác phẩm đã khẳng định đề tài viết về Hà Nội là nguồn cảm hứng xuyên suốt, được định hình trong suốt sự nghiệp cầm bút của Tô Hoài. Tác phẩm không chỉ thể hiện góc nhìn đa chiều của ông như một nhà văn, nhà nghiên cứu văn hóa về Hà Nội trong suốt chiều dài lịch sử từ quá khứ đến hiện tại,…

Xem chi tiết

Ý thức kiến tạo biểu tượng nhìn từ một số nhan đề tiểu thuyết Việt Nam sau 1986

Khi nói đến biểu tượng trong tiểu thuyết Việt Nam sau 1986, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến hệ thống nhan đề mang ý nghĩa biểu tượng của các tác phẩm. Xưa nay, nhan đề tác phẩm vẫn được coi chiếc chìa khóa mở cánh cửa đi vào thế giới nghệ thuật của tác giả, là chiếc la bàn chỉ hướng cho người đọc lối đi vào mê cung chữ nghĩa. Xuất phát từ vai trò
đó, nhan đề của tác phẩm văn học, dù là hiện thực hay lãng mạn, là tự sự hay trữ tình thường có xu hướng ngắn gọn, mang tính khái quát và gắn liền với chủ đề tác phẩm, liên quan trực tiếp đến nội dung được phản ánh.

Xem chi tiết

Con người và đời sống miền núi trong tiểu thuyết của Đỗ Bích Thúy

Đỗ Bích Thúy là nhà văn nữ đương đại chuyên viết về đề tài về miền núi. Đọc tiểu thuyết của chị, người đọc có thể cảm nhận rõ nét những phong tục, tập quán, nếp sống cộng đồng của đồng bào miền núi phía Bắc. Đỗ Bích Thúy đã cho thấy sự dày công, tỉ mỉ của mình trong việc tái hiện những màu sắc văn hóa rất riêng nơi cao nguyên đá Hà Giang. Tiểu thuyết của chị chan chứa tình yêu và nỗi trăn trở khôn nguôi về bản sắc văn hóa vùng cao.

Xem chi tiết

Vai trò của cộng đồng địa phương trong phát triển du lịch tỉnh Trà Vinh

Du lịch ngày nay đã trở thành hoạt động phổ biến và là nhu cầu cần thiết trong đời sống của con người. Hiện nay, ở Việt Nam, du lịch là ngành đang được chú ý phát triển và ngày càng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, mang lại nhiều lợi ích cho địa phương. Sự vận hành và phát triển của ngành du lịch cả nước nói chung và các tỉnh thành nói riêng là nhờ vào sự đóng góp của nhiều bên liên quan như các cơ quan quản lý, các doanh nghiệp lữ hành, khách du lịch,… và đặc biệt là cộng đồng địa phương.

Xem chi tiết

Bộ gõ cơ thể từ khái niệm đến ứng dụng trong giáo dục âm nhạc

Bộ gõ cơ thể (Body Percussion), một công cụ dạy học âm nhạc của phương pháp Orff-Schulwerk, là nghệ thuật tạo nên các âm thanh bằng sự tương tác của các bộ phận của cơ thể. Bài viết gồm những kiến thức cơ bản về bộ gõ cơ thể trong dạy học âm nhạc nhằm giúp giáo viên và sinh viên sư phạm âm nhạc thực hiện tốt nhiệm vụ sư phạm của mình khi chương trình mới được áp dụng trong thời gian tới.

Xem chi tiết

Loại thể trong thơ trên kiến trúc cung đình Huế

Hệ thống kiến trúc cung đình Huế là những điển hình cho trình độ kỹ thuật xây dựng cũng như trình độ thẩm mỹ của Việt Nam vào thế kỷ XIX. Đặc biệt, trên các kiến trúc cung đình Huế, ở những vị trí khác nhau tại ngoại thất cũng như nội thất kiến trúc thường có sự xuất hiện của các ô chữ Hán được bố trí xen kẻ với các họa tiết là lối trang trí “nhất thi, nhất họa”. Đó chủ yếu là các bài thơ với nhiều thể thơ và thể thư pháp.

Xem chi tiết

Di sản văn hóa Dù Kê trong phát triển du lịch tỉnh Trà Vinh

Dù Kê đã được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định công nhận Nghệ thuật Sân khấu Dù kê là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, loại hình Nghệ thuật trình diễn dân gian. Bài viết khẳng định giá trị nghệ thuật di sản văn hóa Dù kê tại Trà Vinh, đặc biệt là giá trị của loại hình di sản này trong phát triển du lịch, qua đó nêu lên một số giải pháp phát huy giá trị loại hình nghệ thuật này gắn với phát triển du lịch của tỉnh.

Xem chi tiết

Đặc sắc ngôn ngữ nghệ thuật Nguyễn Tuân qua tùy bút Người Lái Đò Sông Đà

Tập tùy bút Sông Đà (1960) gồm 15 bài và một bài thơ phác thảo; trong đó, đặc sắc hơn cả là tùy bút Người lái đò sông Đà. Tập tùy bút này là kết quả chuyến đi thực tế lên Tây Bắc của Nguyễn Tuân những năm 1958 – 1960. Trở lại vùng đất đã từng gắn bó với ông những năm kháng chiến chống Pháp gian khổ, Nguyễn Tuân như được sống lại với những kỉ niệm thân thuộc và cảm xúc nghệ sĩ lại dâng trào trong tâm hồn ông. Cảnh vật và con người Tây Bắc đã có một sức hấp dẫn cuốn hút đặc biệt đối với Nguyễn Tuân…

Xem chi tiết

Tiếp nhận văn học nước ngoài ở Việt Nam từ góc nhìn Lịch sử Văn hóa – Diễn trình và xu thế

Nằm ở vị trí địa chính trị, địa văn hóa đặc biệt, Việt Nam vốn tự hào vì có nền văn học dân gian hết sức phong phú, đặc sắc, có sức sống tiềm tàng; song không tránh khỏi chịu tác động, ảnh hưởng bởi các nền văn hóa, văn học nước ngoài khác. Tiếp nhận văn học nước ngoài, do đó, vừa là quy luật, vừa là con đường tất yếu để hoàn thiện và phát triển văn học dân tộc. Bài viết này đưa ra vài phác thảo về diễn trình và xu thế tiếp nhận văn học nước ngoài ở Việt Nam từ trước đến nay dưới góc nhìn lịch sử văn hóa.

Xem chi tiết