Bàn về vấn đề “Phân loại câu theo mục đích phát ngôn”

Để thực hiện một mục đích phát ngôn, người ta thường dùng một cấu trúc cú pháp đặc trưng với những phương tiện ngôn ngữ riêng biệt như: tiểu từ, phụ từ, phụ tố, trật tự từ, ngữ điệu, hiện tượng tỉnh lược, v.v. Nghĩa là có một mối tương quan khá đều đặn giữa hình thức của câu và mục đích sử dụng nó.

Xem chi tiết

PHÁT ÂM theo PHƯƠNG NGỮ NAM BỘ – Những ƯU ĐIỂM và HẠN CHẾ

Trường hợp phương ngữ Nam bộ, trên phương diện ngữ âm, bài viết đi vào phân tích những đặc trưng ngữ âm của phương ngữ Nam bộ, những điểm người giáo viên cần ý thức điều chỉnh trong môi trường sư phạm cũng như những lý giải cần thiết để người học có thể dễ dàng chuyển đổi giữa các vùng phương ngữ trong cộng đồng ngôn ngữ nhằm tăng hiệu quả và phạm vi giao tiếp.

Xem chi tiết

PHÂN TÍCH NGHĨA VỊ TIẾNG VIỆT

Theo xác định của giới nghiên cứu ngôn ngữ học thì âm vị là đơn vị ngữ âm nhỏ nhất có giá trị khu biệt nghĩa. Âm vị không thể chia thành các đơn vị nhỏ hơn. Âm vị là một đơn vị một mặt, không mang nghĩa tự thân, nhưng vì nó khu biệt nghĩa các từ, nên người ta coi âm vị là đơn vị ngôn ngữ học hướng tới nghĩa chứ không mang nghĩa…

Xem chi tiết

Bàn tiếp về chuyện I ngắn Y dài

Xem lại các sách báo, chúng tôi thấy rải rác từ lâu, đã có hiện tượng viết lẫn lộn i/y nhưng rất ít. Nhìn chung, sách báo trước năm 1980 – tức là trước khi có quy định của Bộ Giáo dục nhất loạt i thì việc viết phân biệt i/y khá phân minh. Việc nhất thể i cũng như hiện tượng viết lộn xộn i/y bắt đầu từ khi có Một số quy định về chính tả trong sách giáo khoa cải cách giáo dục ban hành ngày 30-11-1980…

Xem chi tiết

Nguồn gốc những điểm đặc biệt trong bảng chữ cái chữ Quốc ngữ

Hệ thống chữ viết “alphabet” dùng để ghi lại phát âm của các từ. Trên lí thuyết, mỗi chữ cái ghi một âm [một âm vị], tức một chữ cái đã cho luôn luôn ghi một và chỉ một âm; và một âm đã cho chỉ được ghi bởi một và chỉ một chữ cái…

Xem chi tiết

Sự hình thành CẤU TRÚC VẬN ĐỘNG KHÔNG GIAN vào NAM (Từ góc nhìn tạo nghĩa của hoạt động nhận thức)

Có thể nói rằng, xét sự hình thành cấu trúc vào Nam từ góc độ tạo nghĩa, về một phương diện nào đó, thực chất là giải mã quá trình đồng hóa sự nhận thức thế giới thực hữu vào ngôn ngữ với cấu trúc đã xác định qua năng lực cảm nhận chủ quan có thể có của con người Việt Nam xã hội lịch sử cụ thể.

Xem chi tiết

DANH TỪ BỘ PHẬN trong ĐỊNH VỊ KHÔNG GIAN qua tác phẩm ĂN MÀY DĨ VÃNG của CHU LAI

Ăn mày dĩ vãng của Chu Lai [4] đã được nhận giải A Hội nhà văn Việt Nam năm 1994 về đề tài văn học chiến tranh. Một trong những nét đặc thù trong sáng tác của nhà văn góp phần mang lại thành công cho tác phẩm là ở phương thức định vị không gian, theo như nhận định trong bài nghiên cứu của tác giả Bùi Thế Mạnh.

Xem chi tiết

NGỮ ĐOẠN MỞ ĐẦU trong GIAO DỊCH MUA BÁN ở Việt Nam và Pháp (Phần 2)

Tại Việt Nam, trong tất cả các địa điểm giao tiếp, chào hỏi không bắt buộc. Các phát ngôn chào hỏi thuần túy hầu như không xuất hiện, vì đối với người Việt chúng quá hình thức và có lẽ không phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp này. Trong khi đó các phát ngôn chào hỏi phụ trợ thường hay được dùng.

Xem chi tiết

NGỮ ĐOẠN MỞ ĐẦU trong GIAO DỊCH MUA BÁN ở Việt Nam và Pháp (Phần 1)

Chúng tôi nghiên cứu ở đây các giao dịch mua bán, để muốn tìm hiểu xem trong hoạt động giao tiếp này các ngữ đoạn mở đầu có xuất hiện một cách hệ thống không? Các yếu tố cấu thành của các ngữ đoạn mở đầu? Và sự khác biệt giữa các ngữ đoạn mở đầu trong giao tiếp của người Pháp và trong giao tiếp của người Việt?

Xem chi tiết

DANH NGÔN VUI trong TIẾNG VIỆT nhìn từ PHƯƠNG DIỆN NỘI DUNG NGỮ NGHĨA (Phần 2)

Ở phương diện lập luận, hàm ý của danh ngôn vui được thể hiện thông qua hàng loạt phương thức lập luận: định nghĩa, so sánh, miêu tả, sử dụng câu hỏi, dùng từ ngữ lặp lại, dùng từ ngữ đối lập hay tạo mâu thuẫn trong lập luận… Điều này làm nên giá trị của danh ngôn vui, khiến người ta thích và nhớ nó.

Xem chi tiết

DỊCH NGÔN NGỮ và DỊCH NGÔN BẢN

Có rất ít điểm tương đồng giữa dịch ngôn ngữ và dịch ngôn bản. Mỗi loại hình dịch đều có những vai trò và mục đích khác nhau. Dịch ngôn ngữ là một công cụ của hoạt động dạy học ngoại ngữ, còn dịch ngôn bản là một phần của quá trình giao tiếp giữa các chủ thể phát ngôn không cùng chung công cụ ngôn ngữ.

Xem chi tiết

TRỌNG ÂM trong TIẾNG VIỆT

Tiếng Việt là loại hình ngôn ngữ đơn lập, tuy cũng có từ đa tiết, nhưng đó vẫn là sự kết hợp của những thành tố đơn tiết, nên vấn đề trọng âm không được nghiên cứu nhiều. Nhưng trong giới Việt ngữ học, Giáo sư Cao Xuân Hạo thuộc số ít người quan tâm đến loại trọng âm đặc thù trong tiếng Việt.

Xem chi tiết

Nghiên cứu quán ngữ tình thái từ cách tiếp cận dị thanh

Khác với cách nghiên cứu trước đây về tình thái, vốn chỉ quan tâm đến thái độ hay cam
kết của người nói đối với nội dung mệnh đề, cách tiếp cận dị thanh nhấn mạnh đến khía cạnh đối thoại của tình thái. Do đó, cách tiếp cận dị thanh (vốn phát triển từ ngữ pháp chức năng hệ thống) là thích hợp nhất để nghiên cứu ngữ nghĩa của các quán ngữ tình thái tiếng Việt.

Xem chi tiết

Truyền thông bằng ngôn ngữ của các dân tộc thiểu số ít người ở Việt Nam

Ngôn ngữ không chỉ là thành tố cơ bản trong văn hóa mà còn là phương tiện để hình thành và lưu truyền trong đời sống văn hóa tinh thần của một dân tộc. Truyền thông bằng ngôn ngữ của các dân tộc, trong đó có DTTS ít người góp phần bảo tồn và phát triển sự đa dạng trong văn hóa Việt Nam.

Xem chi tiết