Ảnh hưởng của kinh tế, dân cư và văn hóa đến hoạt động của báo chí ở Thành phố Hồ Chí Minh

… Nghiên cứu về báo chí Thành phố Hồ Chí Minh trong những năm 2006-2016 phải được đặt trong tổng thể những biến đổi tình hình kinh tế – xã hội của Thành phố. Sự biến đổi đó đang tác động hoặc trực tiếp, hoặc gián tiếp, tạo nên môi trường hoạt động của báo chí Thành phố trong một thập kỉ qua. Bài viết này tập trung phân tích những đặc điểm chủ yếu về tình hình kinh tế – xã hội Thành phố giai đoạn 2006-2016 trên hai bình diện: một là điều kiện kinh tế và đời sống vật chất, hai là kết cấu dân cư và đặc tính văn hóa. Đó là những yếu tố đóng vai trò nền tảng, tạo đà cho sự phát triển của nền báo chí Thành phố thời gian qua.

Xem chi tiết

Cộng đồng Ấn kiều ở Miến Điện thời thuộc Anh

Cùng với những liên hệ từ rất sớm trên nhiều lĩnh vực giữa Ấn Độ và Miến Điện, quá trình Anh xâm lược và cai trị Miến Điện đã tạo điều kiện để một bộ phận đông đảo người dân Ấn Độ di cư sang Miến Điện. Quá trình đó đã đưa đến việc hình thành một cộng đồng Ấn kiều đông đảo về số lượng và nắm giữ một vị trí nhất định về kinh tế ở Miến Điện thời thuộc Anh. Vậy, quá trình đó diễn ra như thế nào và vị trí kinh tế của người Ấn ở Miến Điện được thể hiện ra sao? Bài viết sẽ làm sáng rõ những khía cạnh trên.

Xem chi tiết

Tộc họ và những biến đổi trong sinh hoạt tộc họ của người Chăm ở Ninh Thuận và Bình Thuận (Phần 1)

Người Chăm là một trong 53 cộng đồng dân tộc thiểu số ở nước ta, định cư lâu đời ở khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, trong đó Ninh Thuận và Bình Thuận là địa bàn có đồng bào Chăm sinh sống nhiều nhất. Chúng tôi muốn tìm hiểu về tộc họ và những biến đổi tộc học của người Chăm ở Ninh Thuận và Bình Thuận trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa để đánh giá xem cấu trúc xã hội của người Chăm hiện nay có thay đổi gì không và thay đổi như thế nào…

Xem chi tiết

Tộc họ và những biến đổi trong sinh hoạt tộc họ của người Chăm ở Ninh Thuận và Bình Thuận (Phần 2)

Trong các hoạt động tín ngưỡng – tinh thần thờ cúng tổ tiên ông bà, hôn nhân, tang chế; trừ một số lễ thức riêng trong phạm vi gia đình còn lại vẫn đòi hỏi vai trò của tộc họ để bảo đảm duy trì các hoạt động đó, đặc biệt là các hoạt động tinh thần thuộc về đạo lý truyền thống thể hiện tính nhân văn và những tập tục thể hiện bản sắc dân tộc đã ăn sâu, bám rễ lâu đời vào tiềm thức của đồng bào Chăm…

Xem chi tiết

Vai trò của xã hội học trong đời sống xã hội

Một trong những câu hỏi mà sinh viên khoa xã hội học thường đặt ra đối với bất cứ giảng viên xã hội học nào là “Em sẽ làm gì với một tấm bằng xã hội học?”. Đây là một câu hỏi phổ biến không chỉ của sinh viên theo học chuyên ngành xã hội học, mà cả với những người khác: bè bạn, cha mẹ của các em sinh viên đó, và còn rất nhiều người khác (trong đó có nhiều người làm công tác quản lý, lãnh đạo ở các cấp, các ngành khác nhau) cũng hỏi một câu tương tự: “Học xã hội học ra sẽ làm gì?” và “Xã hội học có ích gì cho cuộc sống?”.

Xem chi tiết

Các cấp độ và xu hướng biến đổi xã hội ở Việt Nam hiện nay: Nhìn từ góc độ xã hội học

Ở Việt Nam, nhiều nghiên cứu về vấn đề biến đổi xã hội trong các lĩnh vực và chiều cạnh của đời sống xã hội đã được thực hiện. Trong đó, các cuộc điều tra xã hội học đã chỉ ra được các đặc điểm và tính chất của sự biến đổi xã hội trong thời gian qua, ví dụ ở nông thôn miền Bắc, cấu trúc xã hội đơn điệu về giai tầng xã hội biến đổi sang cấu trúc xã hội phức tạp với rất nhiều giai tầng và nhóm xã hội rất đa dạng…

Xem chi tiết

Nghề thổ cẩm trong đời sống của người Ê Đê ở Đắk Nông

Dệt thổ cẩm được xem là một trong những nghề thủ công truyền thống của người Ê Đê nói riêng và của các tộc người thiểu số ở khu vực Đắk Nông nói chung; và là nghề phụ trong hoạt động kinh tế của các tộc người này. Đây là nghề thủ công dành cho nữ giới trong cộng đồng. Sản phẩm làm ra được sử dụng trong gia đình, hoặc làm quà tặng trong các dịp lễ hội của cá nhân, của cộng đồng.

Xem chi tiết

Các nhóm dân cư người Hoa ở Lâm Đồng

Đời sống văn hóa của các nhóm người Hoa ở Lâm Đồng có sự khác biệt khá rõ nét về kiến trúc, tín ngưỡng… Kết quả nghiên cứu này góp phần nhận diện tính đa dạng trong thành phần tộc người cũng như những đóng góp của cộng đồng người Hoa trong lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa tại Lâm Đồng.

Xem chi tiết

Chính sách thuế của Pháp tại Nam Kỳ vào nửa cuối thế kỉ XIX

Ngay sau khi vừa chiếm xong vùng đất Nam Kỳ, chính quyền Pháp đã tiến hành thu nhiều loại thuế tại đây. Nhiều loại thuế đã được đặt ra như thuế quan, thuế muối, thuế rượu, thuế thuốc phiện, thuế thân, thuế ruộng đất, thuế lao dịch… Một số loại thuế này đã có từ thời phong kiến nhà Nguyễn và được Pháp sửa đổi, bổ sung thường xuyên. Số tiền thuế mà người dân Nam Kỳ phải nộp cho chính quyền thuộc địa thường tăng theo thời gian….

Xem chi tiết

Đặc điểm xã hội vùng ven Hồ Tây trong thời kỳ đổi mới (Phần 1)

Lấy Hồ Tây làm trung tâm, khái niệm “vùng ven hồ” được hiểu là những đơn vị hành chính nằm sát cạnh Hồ Tây và gián cách với Hồ Tây, chịu ảnh hưởng của mặt nước Hồ Tây trong sản xuất và đời sống. Gọi theo tên làng thì hiện nay ven hồ có 13 làng: Chỏm đỉnh Bắc là làng Nhật Tân; theo bờ phía Đông là làng Quảng Bá, Tây Hồ, Nghi Tàm, Yên Phụ; bờ Nam là các làng Thụy Khuê, Đông Xã, An Thọ, Yên Thái; bờ Tây là làng Vệ Hồ, Trích Sài, Võng Thị. Tất cả những làng này hiện nay thuộc quận Tây Hồ.

Xem chi tiết

Góc nhìn khu vực về quan hệ Việt Nam – Nhật Bản thế kỷ XVII

Trước đó, từ đầu thế kỷ XVI, quan hệ ngoại giao và thương mại khu vực đã chứng kiến những sự thay đổi quan trọng sau khi người Bồ Đào Nha trở thành thế lực hải thương Tây Âu đầu tiên thâm nhập Đông Á. Sau khi thiết lập cơ sở vững chắc tại Malacca (1511), người Bồ Đào Nha từng bước mở rộng thị trường đến Trung Hoa và Nhật Bản. Đến giữa thế kỷ XVI, chính thể Estado da India của Bồ Đào Nha ở phương Đông đã cơ bản thiết lập được mạng lưới thương mại Nội Á kết nối tiểu lục địa Ấn Độ với Nhật Bản, thu lợi nhuận lớn từ các tuyến thương mại liên vùng….

Xem chi tiết

Đồn điền ở Hà Nam từ năm 1890 đến năm 1930

… Các công trình nghiên cứu trên mới đề cập đến những vấn đề chung liên quan đến
Hà Nam, chưa có công trình nào nghiên cứu về đồn điền ở Hà Nam thời Pháp thuộc. Tuy vậy, tất cả đều có giá trị tham khảo tốt. Trên cơ sở kế thừa kết quả của các nhà nghiên cứu đi trước, bài viết đi sâu vào tìm hiểu quá trình ra đời, phát triển và sản xuất kinh tế đồn điền ở Hà Nam từ năm 1890 đến 1930.

Xem chi tiết

Một số đặc điểm của quá trình khẩn hoang, xác lập chủ quyền ở vùng đất Nam Bộ thế kỷ XVII – XVIII

Quá trình khẩn hoang vùng đất Nam Bộ là quá trình mở rộng khối đoàn kết cộng đồng theo xu hướng thống nhất và hướng tâm; Quá trình khẩn hoang vùng đất Nam Bộ cũng đồng thời là quá trình xác lập chủ quyền theo phương thức thụ đắc lãnh thổ; và Quá trình khẩn hoang và xác lập chủ quyền trên vùng đất Nam Bộ gắn liền với quá trình mở rộng bang giao và nâng cao vị thế quốc gia dân tộc.

Xem chi tiết

Vai trò của người Việt trong công cuộc khai phá vùng đất Tây Nam Bộ thế kỉ XVII – XVIII

Trong phạm vi bài viết này, tác giả xin được bàn góp đôi điều về vai trò của những lưu dân người Việt trong công cuộc khai phá vùng đất này vào các thế kỉ XVII – XVIII, nhằm trân trọng và tôn vinh những thành quả lao động mà cha ông ta đã phải đổ bao mồ
hôi, xương máu để có được một Tây Nam Bộ phát triển như ngày nay.

Xem chi tiết

Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam

Ở Việt Nam, xét về văn hoá tổ chức đời sống cộng đồng dựa trên tương quan nam nữ, đang tồn tại cả ba chế độ gia đình phụ hệ, song hệ, và mẫu hệ, không kể những hình thức chuyển tiếp, tàn dư. Trong đó, phổ biến nhất là chế độ gia đình phụ hệ; từ người Việt đa số đến các tộc người thiểu số cư trú ở các vùng miền như Thái, Mường, Tày, Nùng, Dao, Mông, Brũ, Ta-ioh, Katu, Mạ, Stiêng, Hoa, v.v. đều theo chế độ gia đình phụ hệ từ lâu….

Xem chi tiết

Những biến đổi của giai cấp nông dân và quan hệ địa chủ- tá điền ở Nam Bộ thời kỳ Cận đại

Sau hơn 1000 năm Bắc thuộc, đến thời kỳ có Nhà nước phong kiến tập quyền (thế kỷ 10-11 đời Tiền Lê, Lý), đất nước ta vượt Đèo Ngang vươn vào phía nam với dân số khoảng 3 triệu người. Chế độ sở hữu ruộng đất dần dân hình thành có quy củ theo luật định ngày càng nghiêm cùng với thiết chế làng xã ngày càng hoàn chỉnh.

Xem chi tiết

Đấu tranh của nông dân Bắc Kỳ trong phong trào dân tộc, dân chủ 1936-1939

Sau thời kỳ chống lại các chính sách khủng bố của thực dân Pháp, phong kiến tay sai, phong trào nông dân Bắc Kỳ bùng nổ trong phong trào cách mạng dân tộc, dân chủ 1936 – 1939. Phong trào đấu tranh của nông dân Bắc Kỳ diễn ra trên hầu khắp các tỉnh, đạt được những mục tiêu đề ra, thể hiện một bước phát triển mới. Phong trào thời kỳ này đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm và ý nghĩa to lớn làm cơ sở tiền đề cho cuộc vận động cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với giai cấp nông dân trong giai đoạn tiếp sau.

Xem chi tiết

Đời sống hội nhóm ở nông thôn cổ truyền Bắc Bộ

Nghiên cứu dân tộc học, văn hoá và lịch sử đã có những mô tả khá chi tiết về đời sống hội nhóm ở các miền quê Bắc Bộ. Các nghiên cứu Pierre Gourou, Đào Duy Anh, Phan Kế Bính, Nguyễn Văn Huyên và Nguyễn Từ Chi đã làm nổi bật xu hướng hội nhóm rất sinh động bên trong các làng xã cổ truyền xứ Bắc Kỳ. Trong bài viết này, tác giả sử dụng cách tiếp cận hiện đại dựa trên khái niệm xã hội dân sự và các đặc trưng của nó nhằm làm mới lại những cứ liệu cũ về đời sống hội nhóm trong các thôn quê trước năm 1954.

Xem chi tiết

Chánh Tổng và Phó Chánh Tổng trong bộ máy quản lí hành chính ở Nam Kỳ thời Pháp thuộc

Bài viết chỉ ra Chánh tổng và Phó chánh tổng là người trung gian giữa làng xã và chính quyền cấp trên. Họ có vai trò quan trọng trong cơ cấu tổ chức quản lí cấp cơ sở của chính quyền thực dân Pháp; có chức năng truyền đạt những công lệnh của chính quyền cấp trên xuống làng xã và giám sát việc thực thi những công lệnh đó; trực tiếp điều hành, quản lí, kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động của các làng xã.

Xem chi tiết

Dự báo XU HƯỚNG PHÂN BỐ LAO ĐỘNG ở khu vực nông thôn tỉnh An Giang giai đoạn 2019 – 2025

Bài viết sử dụng các phương trình dự báo việc làm trong các ngành kinh tế theo phương pháp hồi quy OLS để dự báo số lượng lao động có việc làm theo giới tính, nhóm tuổi, ngành, nghề, trình độ chuyên môn kỹ thuật, hình thức sở hữu, vị thế công việc; từ đó tìm ra xu hướng việc làm và phân bố lao động ở khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh An Giang giai đoạn 2019-2025…

Xem chi tiết