Vị thế của dinh Quảng Nam đối với xứ Đàng Trong

 Xứ Đàng Trong thời chúa Nguyễn cho dù được ra đời từ ý đồ ly khai, tránh thế lực đang muốn thâu tóm quyền lực của vua Lê là họ Trịnh, nhưng nó thật sự là xứ sở cho những thế lực mới, nguồn sinh khí mới nảy sinh, phát triển. Dân tộc Việt Nam đã từ đó tiếp tục mở đất để có một lãnh thổ rộng dài như hiện nay; nhà cầm quyền – chúa Nguyễn – có nhiều chính sách tích hợp Nho – Phật – Đạo – tín ngưỡng bản địa để an dân, mở mang kinh tế đối ngoại, hội nhập với thế giới bên ngoài, đưa Đàng Trong phát triển về mọi mặt tiến kịp với Đàng Ngoài….

Xem chi tiết

Giới thiệu sơ lược một ấn triện triều Nguyễn

loại hình ta thường thấy xuất hiện không ít trên công văn, sắc, chiếu, sách. bằng khuôn cỡ, bố cục, chữ triện khác nhau: loại hình mà người làm công tác nghiên cứu văn bản Hán Nôm, khảo cổ, lưu trữ, bảo tàng đều thấy đó là đề tài cần tìm hiểu và giải mã. Ngoài số ấn triện bằng hiện vật còn nằm ở một số nơi thuộc các cơ quan bảo tàng, văn hóa và rải rác ở các địa phương, trong dân gian, dấu ấn còn giữ lại được nhiều trong thư tịch sắc phong ở các thư viện, kho lưu trữ, trong các chùa đền. Bước đầu chúng tôi xin giới thiệu ấn triện triều Nguyễn với những loại hình có tên gọi khác nhau, quy định được dùng ấn ở một số cấp ngành, có liên quan đến vấn đề quan chức chế đầu đời Nguyễn.

Xem chi tiết

Nghề in và đồ họa sách thời Nguyễn (TBHNH 1998)

Phần Chư công nghệ tổ trong sách Liệt tiên truyện có chép: Hộc người Hồng Lục huyện Trường Tân lộ Hải Dương. Đỗ Thám khoa Nhâm Tuất niên hiệu Đại Bảo thứ 3 (1442). Làm quan đến chức Đô ngự sử. Từng hai lần sang sứ Tầu và học được cách chế bản in. Sứ về, Hộc dạy cho dân Hồng lục và Liễu Tràng (gọi liền là Hồng – Liễu). Vì vậy dân Hồng – Liễu mới có nghề này. Sau Hộc mất, dân lập đền thờ, tôn làm Tổ Sư. Triều đình cũng ban Sắc chỉ phong làm Phúc thần.

Xem chi tiết

Mộc bản triều Nguyễn của Việt Nam di sản tư liệu thế giới

Tài liệu mộc bản là những tấm gỗ khắc chữ Hán hoặc chữ Nôm ngược để in ra các sách, được dùng phổ biến ở Việt Nam trong thời kỳ phong kiến duới triều Nguyễn, do nhu cầu phổ biến rộng rãi các chuẩn mực xã hội, các điều luật bắt buộc thần dân phải tuân theo và để lưu truyền công danh, sự nghiệp của các vua chúa, triều đình nhà Nguyễn đã cho biên soạn và khắc in nhiều bộ sách sử và các tác phẩm văn chương… để ban cấp cho các nơi. Trong quá trình hoạt động đó, đã sản sinh ra một loại hình tài liệu đặc biệt đó là mộc bản triều Nguyễn.

Xem chi tiết

Nghiên cứu đặc điểm đồ mộc hoàng cung triều Nguyễn (1802-1945)

Đồ mộc Hoàng cung Triều Nguyễn (1802-1945) có giá trị cao về nghệ thuật, mang đậm giá trị lịch sử, văn hóa, được chế tác bởi những nghệ nhân đồ gỗ giỏi nhất nước thời bấy giờ. Những sản phẩm đồ mộc Hoàng cung hiện nay chủ yếu được lưu trữ tại Đại nội Huế, Viện Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế. Số khác được lưu giữ tại dinh thự Vua Bảo Đại ở Đà Lạt và trong một số bộ sưu tập đồ gỗ cổ của các nhà sưu tầm trong và ngoài nước. Nghiên cứu chỉ ra, đồ mộc Hoàng cung Triều Nguyễn có sự kết hợp của 2 phong cách đồ mộc, đồ mộc truyền thống Việt Nam có ảnh hưởng lớn của đồ mộc Minh Thanh Trung Quốc và đồ mộc châu Âu cổ điển….

Xem chi tiết

Cao Xuân Dục – Vị Tổng tài Quốc sử quán triều Nguyễn

Bài viết trình bày khái quát về Quốc sử quán triều Nguyễn và đóng góp của Cao Xuân Dục với trọng trách là Tổng tài Quốc sử quán. Theo tác giả bài viết, Cao Xuân Dục đã phụng sự hết lòng cho vương triều Nguyễn; đã góp phần đáng kể vào việc biên soạn bộ Đại Nam thực lục và các bộ sách khác như Đại Nam liệt truyện chính biên, Đại Nam nhất thống chí, Quốc triều hương khoa lục.

Xem chi tiết

Quá trình thành lập làng xã ở huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị dưới triều Nguyễn (1802-1885)

 Công cuộc khẩn hoang thành lập làng xã là một trong những vấn đề rất được nhiều nhà nghiên cứu, quản lý và các làng xã quan tâm. Bài viết này xin đề cập đến sự thành lập một số làng xã ở huyện Hải Lăng dưới triều Nguyễn (1802-1885). Qua đó, rút ra một số đặc điểm về quá trình thành lập làng xã trong thời kỳ này.

Xem chi tiết

Góp phần tìm hiểu công cuộc mở đất của chúa Nguyễn ở vùng Kauthara – Champa thế kỷ XVII

Cho đến nay, kết quả nghiên cứu công cuộc mở đất của chúa Nguyễn trên vùng đất Kauthara – Champa ở thế kỷ XVII chỉ thể hiện trong một số công trình sử học của Quốc sử quán triều Nguyễn như Đại Nam thực lục tiền biên, Đại Nam liệt truyện tiền biên, Đại Nam nhất thống chí hay Phủ Biên tạp lục của Lê Quý Đôn. Do chính sử và tư liệu văn bản rất hạn chế nên công cuộc mở đất của chúa Nguyễn trên vùng đất này vẫn là một bí ấn lịch sử…

Xem chi tiết

Trách nhiệm triều Nguyễn về sự thất bại của xu hướng đổi mới ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX

Tư bản Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam vào lúc chế độ phong kiến Việt Nam đang lún sâu vào con đường khủng hoảng suy vong trầm trọng. Chính sách khắc nghiệt và sai lầm của triều Nguyễn về kinh tế – tài chính đã làm cho nông nghiệp trong nước ngày càng tiêu điều, xơ xác. Nông nghiệp sa sút, kéo theo luôn sự suy thoái rõ rệt của các ngành nghề thủ công truyền thống trong nhân dân…

Xem chi tiết

Kênh Thoại Hà – Dấu ấn đột phá của vương triều Nguyễn trên vùng biên địa An Giang

Năm 1802, nhà Nguyễn ra đời và tiếp quản một nước Việt Nam rộng lớn nhất trong lịch sử nên vấn đề bảo vệ chủ quyền, biên giới được đặt ra vô cùng bức thiết. Biên giới Tây Nam là vùng đất mới khai phá có nhiều biến động nên yêu cầu bảo vệ và phát triển càng trở nên cấp bách. Với tầm nhìn chiến lược về chính trị, quân sự và quốc phòng của chính quyền vương triều nhà Nguyễn, cũng như trải qua muôn trùng khó khăn, trở ngại nhưng quân dân Việt Nam lúc bấy giờ đã tạo ra một công trình thủy lợi đánh dấu bước đột phá đầu tiên của nhà Nguyễn – kênh Thoại Hà. Từ khi ra đời, kênh Thoại Hà đã giữ vai trò chiến lược quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội lẫn quốc phòng của nhà Nguyễn trong hoàn cảnh lịch sử cụ thể.

Xem chi tiết