Chính sách khoa cử của triều Mạc và vai trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Trong đội ngũ trí thức nho học tài danh được đào tạo dưới triều Mạc, Nguyễn Bỉnh Khiêm là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất của lịch sử cũng như văn hóa Việt Nam trong thế kỷ XVI. Việc phụng sự triều Mạc hết lòng của Nguyễn Bỉnh Khiêm là kết quả của một quá trình chiêm nghiệm thực tế, nắm bắt được sự phát triển thời cuộc của một nho sĩ thức thời ở thế kỷ XVI. Ông được biết đến nhiều vì tư cách đạo đức, tài thơ văn của một nhà giáo có tiếng thời kỳ Nam – Bắc triều (Lê – Mạc phân tranh) cũng như tài tiên tri các tiến triển của lịch sử Việt Nam.

Xem chi tiết

Một số vấn đề dạy phong cách học tiếng Việt trong nhà trường trung học phổ thông hiện nay – Thực trạng và giải pháp

Mục tiêu của bài viết nhằm đưa ra những giải pháp mang tính lí luận dựa trên những khảo sát thực tế,căn bản giải quyết được vấn đề của thực trạng là tạo hứng thú cho người học trong việc tiếng cận các tiết học phong cách học trong nhà trường trung học phổ thông. Khảo sát được thực hiện trên 11 giáo viên đang trực tiếp giảng dạy, 200 học sinh lớp 12 và 180 HS lớp 10. Kết quả trình bày về thực trạng và giải pháp của việc dạy phong cách học trong nhà trường trung học phổ thông…

Xem chi tiết

Đặc điểm tình hình giảng dạy tiếng Việt và Việt Nam học trên thế giới

Không ít câu hỏi được nêu lên vì sao Việt Nam chỉ là một đất nước nhỏ nhưng tiếng Việt và Việt Nam học lại được quan tâm tại nhiều quốc gia trên thế giới? Hiện nay, có khoảng gần 4 triệu người Việt Nam đang sống rải rác trên hơn 100 quốc gia trên thế giới. Hiện nay hơn chín mươi quốc gia trên thế giới có sự hiện diện của những cộng đồng người Việt. Về mặt học thuật, việc giảng dạy, nghiên cứu tiếng Việt và Việt Nam học đã có những tên gọi mang dấu ấn khác nhau về cách nhìn (như Đông Phương học, Châu Á học, Khu vực học, Việt học, Việt Nam học,…) đã thúc đẩy sự lý giải, nghiên cứu Việt Nam học…

Xem chi tiết

Quan điểm dạy học phân hóa: Đặc trưng và ngộ nhận

… trong thực tế triển khai dạy học phân hoá (DHPH), rất nhiều giáo viên (GV) cảm thấy e ngại khi tổ chức dạy học theo quan điểm này vì cho rằng có quá nhiều thử thách và khó khăn mà GV phải đối mặt, đồng thời nhận thức của GV về bản chất của DHPH vẫn còn nhiều hạn chế, dẫn đến tình trạng hiểu sai và thực hiện chưa tốt. Do vậy, bài viết này tập trung trình bày những nét đặc trưng của DHPH cũng như làm rõ một số ngộ nhận về DHPH nhằm góp thêm một góc nhìn cho lí thuyết về DHPH tại Việt Nam.

Xem chi tiết

Đô thị đại học: Khái niệm và thực tiễn

Đô thị đại học là một khái niệm mới được đề cập đến tại Việt Nam trong một số năm gần đây. Xây dựng các đô thị đại học đã được đưa vào chính sách như một cách để hoàn chỉnh không gian cho giáo dục đại học. Tuy nhiên, cách hiểu về đô thị đại học ở Việt Nam vẫn chưa hoàn chỉnh. Bài viết điểm lại một số định nghĩa cũng như thực tiễn về đô thị đại học của các nước phát triển để hướng đến cách hiểu đúng hơn về đô thị đại học, từ đó rút ra các khuyến cáo cho việc xây dựng đô thị đại học Việt Nam.

Xem chi tiết

Hệ sinh thái giáo dục trực tuyến

Bài viết phân tích cấu trúc và các thành tố tạo nên hệ sinh thái giáo dục trực tuyến, từ đó đề xuất mô hình lí thuyết về hệ sinh thái giáo dục trực tuyến và các điều kiện đảm bảo hệ sinh thái giáo dục trực tuyến phát triển bền vững, trở thành nền tảng tin cậy, song hành cùng các hệ thống giáo dục quốc dân tại Việt Nam.

Xem chi tiết

Công bằng xã hội trong giáo dục phổ thông ở Việt Nam hiện nay: Quan điểm và giải pháp

Công bằng xã hội trong giáo dục là tạo cơ hội học tập như nhau và phù hợp cho tất cả mọi người trong tiếp cận, tham gia vào quá trình giáo dục tại các cơ sở giáo dục trên cơ sở những điều kiện kinh tế – xã hội nhất định. Bài viết trình bày quan điểm về công bằng xã hội trong giáo dục, trên cơ sở tìm hiểu thực trạng thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục phổ thông ở Việt Nam hiện nay, từ đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu góp phần thực hiện tốt hơn nữa công bằng xã hội trong giáo dục phổ thông.

Xem chi tiết

Bàn về mô hình vận động của triết lý giáo dục (1)

Trên cơ sở quan niệm của tác giả về triết lý giáo dục (TLGD) và các mô hình vận động TLGD của Hồ Ngọc Đại và Vũ Cao Đàm, bài viết giới thiệu mô hình vận động TLGD tổng hợp được chúng tôi xây dựng trên cơ sở lý luận về loại hình văn hóa. Mô hình này có thể đọc theo nhiều chiều kích khác nhau nên cũng có thể được gọi là mô hình vận động TLGD đa chiều kích. Mô hình được kiểm chứng bằng việc phân tích các dữ liệu thực tế điển hình của các nền giáo dục phương Tây, Đông Bắc Á và Đông Nam Á, qua đó cho thấy năng lực giải thích của cách tiếp cận liên ngành triết học – văn hóa học – giáo dục học và tiềm năng, triển vọng của nó.

Xem chi tiết

Giáo dục và khoa cử Nho học thời Lý (thế kỉ XI – XIII)

Xuất phát từ yêu cầu xây dựng chính thể thống nhất và ổn định, củng cố tiềm lực đất nước về mọi mặt, vương triều Lý nhận thấy sự cần thiết phải dựa vào Nho giáo và Nho học. Và như vậy, sau một thời gian dài du nhập vào Việt Nam, đến những năm 80 của thế kỉ XI, nền giáo dục và khoa cử Nho học đã được thừa nhận một cách chính thức qua các sự kiện như lập Văn miếu thờ Khổng tử và các vị thánh hiền (năm 1070), tổ chức khoa thi (năm 1075), dựng Quốc tử giám (năm 1076).

Xem chi tiết

Tấm bảng vàng bia đá – trong cơn rung lắc

Trong khi thế giới đang tiến vào thời kỳ duy vật, tất cả sự vật đều được định đoạt bằng các giá trị số hóa… Việt Nam đã tiến vào Năm châu – Năm bể không theo cách xách tay chiếc cặp Samsonite ngày vừa qua, hay đeo vai xâu tiền ngày trước – mà lại là một phong thái ẩn dấu một chuỗi cung cứng năm giá trị tình tự: Nhân – Lễ – Nghĩa – Trí – Tín. Có gì phải hỗ thẹn khi năm giá trị ứng xử trong xã hội lòai người đã kết tụ được cả ba dòng tư tưởng Tam giáo đồng nguyên như chiếc vạc đồng xây dựng nên bộ quy tắc ba chân Nho – Phật – Đạo của phương Đông…

Xem chi tiết

Cách dạy và học chữ Hán của người Việt xưa dưới góc nhìn của phương pháp giảng dạy hiện đại

Từng là hệ thống văn tự mượn dùng, vào giai đoạn đầu, chữ Hán đóng vai trò như hệ thống văn tự ngoại ngữ, ai cũng biết thế giới đánh giá chữ Hán là một trong những thứ chữ khó học, khó nắm bắt nhất. Vậy ngày xưa người Việt Nam ta học chữ Hán như thế nào, hệ thống sách giáo khoa dạy chữ Hán được biên soạn thế nào cho phù hợp với trình độ, độ tuổi của người học…

Xem chi tiết

Lí niệm giáo dục thời Minh Trị (1868-1912)

… Bài viết sử dụng phương pháp lịch sử nhằm mục đích nghiên cứu sự chuyển biến của lí niệm giáo dục Nhật Bản trong sự vận động, thay đổi của xã hội thời Minh Trị. Ngoài ra, bài viết cũng chỉ ra mối quan hệ biện chứng giữa lí niệm giáo dục với chính sách – tổ chức – hạ tầng giáo dục. Mối quan hệ biện chứng này được cho là nguyên nhân chính dẫn đến hàng loạt các cuộc cải cách giáo dục trong suốt 47 năm thời Minh Trị mỗi khi có sự thay đổi trong lí niệm giáo dục.

Xem chi tiết

Giáo dục ngôn ngữ ở các vùng dân tộc thiểu số Việt Nam

Từ lâu việc giáo dục và sử dụng ngôn ngữ ở các vùng dân tộc thiểu số (DTTS) ở Việt Nam đã được đặt ra. Cho đến nay, đây vẫn là một vấn đề thời sự. Yêu cầu của giáo dục ngôn ngữ (GDNN) là phải giúp học sinh (HS) hiểu và sử dụng thành thạo cả tiếng Việt và tiếng mẹ đẻ (của HS). Yêu cầu này hỗ trợ cho học vấn, cho sự đa dạng về văn hoá truyền thống, sự tự trọng và tinh thần nhân văn….

Xem chi tiết

Krishnamurti và quan niệm của ông về vai trò của gia đình trong giáo dục

Jiddu Krishnamurti (1895-1986) được coi là một trong những nhà tư tưởng có tầm ảnh hưởng lớn của thế kỉ XX. Khi đánh giá về ông, người ta xuất phát từ nhiều quan điểm khác nhau. Có người xem Krishnamurti là nhà giáo dục, nhà tư tưởng nhưng cũng có người ưa thích điều huyền bí về con người ông thì xem ông là hiện thân của Bồ Tát hay một vị tiên tri nào đó. Dù tiếp cận dưới góc độ nào thì cũng không thể phủ nhận Krishnamurti là một người yêu chuộng hoà bình, một triết gia đầy tài năng.

Xem chi tiết

Một số vấn đề về đổi mới giáo dục Việt Nam trong bối cảnh hiện nay

…Ở mỗi quốc gia, việc xác định, chỉ rõ quan điểm giáo dục trong một giai đoạn cụ thể, thường thông qua hai phương thức sau: tổng kết thực tiễn giáo dục và rút ra quan điểm giáo dục phù hợp với thực tiễn, hoặc là trên cơ sở một nền giáo dục khoa học trên thế giới, rút ra quan điểm giáo dục phù hợp với nước mình. Thực tiễn cho thấy, cả hai phương thức này đều đã được lựa chọn, hoặc có sự kết hợp bởi cả hai nhưng ở các mức độ khác nhau…

Xem chi tiết

Vai trò của giáo dục, đào tạo đối với phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay

Trong khuôn khổ bài viết, tác giả nêu khái quát vai trò của giáo dục, đào tạo đối với việc phát triển nguồn nhân lực; thực trạng giáo dục, đào tạo ở Việt Nam trong những năm qua; từ đó, đưa ra một số giải pháp đổi mới, nâng cao giáo dục, đào tạo nhằm phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.

Xem chi tiết

Thiết kế một số bài tập ứng dụng phương pháp Montessori dạy học trẻ Mẫu giáo tại các nhóm lớp Mầm non Tư thục của Thành phố Hà Nội

Phương pháp giáo dục Montessori là phương pháp với tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào việc học qua sự cảm nhận của các giác quan với đồ dùng dạy học. Thông qua việc trải nghiệm bằng các giác quan, trẻ tự học được những bài học theo mục đích của nhà giáo dục. Bài viết đưa ra một số bài tập ứng dụng phương pháp Montessori nhằm giáo dụcd phát triển thể chất, nhận thức – ngôn ngữ, tình cảm đạo đức – thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo tại các nhóm lớp mầm non tư thục của thành phố Hà Nội.

Xem chi tiết

Dạy học phát triển năng lực học sinh môn Lịch Sử qua hệ thống Di sản Văn hóa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ theo Chương trình Giáo dục Phổ thông mới

Bài báo này chúng tôi trình bày kết quả nghiên cứu về định hướng sử dụng di sản văn hóa trong chương trình phổ thông mới môn Lịch sử, các phương pháp vận dụng, những yêu cầu để thực hiện tốt từ phía cơ quan quản lý và giáo viên. Kết quả nghiên cứu về sử dụng di sản trong dạy học lịch sử được nghiên cứu bước đầu trong công trình “Dạy học phát triển năng lực môn Lịch sử Trung học phổ thông” và một số nghiên cứu về vận dụng di sản trong dạy học lịch sử trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Ninh Bình, Bắc Ninh, Phú Thọ.

Xem chi tiết