Ba con rận kiện nhau

    Người dịch: NGUYỄN VĂN NGỌC , TRẦN LÊ NHÂN

     Ba con rận hút máu một con lợn, tranh nhau ăn, đem nhau đi kiện. Một con rận khác gặp, hỏi:

“Ba anh kiện nhau về việc gì thế?

– Ba con rận đáp: Chúng tôi kiện nhau, vì tranh nhau một chỗ đất mầu-mỡ.

    – Con rận kia nói: Tôi tưởng các anh chẳng nên tranh lẫn nhau thế làm gì. Các anh chỉ nên lo đến con dao của người đồ-tể giết lợn, ngọn lửa của bó rơm thui lợn mà thôi”.

     Ba con rận nghe ra, biết là dại, thôi không đi kiện nữa, cùng nhau quần-tụ, làm ăn với nhau, dù no, dù đói, cũng không bỏ nhau. Con lợn thành mỗi ngày một gầy, người ta không làm thịt cứ để nuôi, ba con rận nhờ thế mà no đủ mãi.

Hàn-Phi- Tử

GIẢI NGHĨA:

– Đồ-tể: người làm thịt các giống vật để bán.

– Quần tụ: quây quần ăn ở bao bọc lấy nhau.

LỜI BÀN:

     Nhân-dân một xứ mà cứ tranh- giành lẫn nhau cái lợi trước mắt, không nghĩ gì đến cái việc lâu dài cho cả toàn thể, thì trí khôn thật không bằng mấy con rận nói trong truyện nầy.

     Tranh nhau, cãi nhau, đánh nhau, kiện nhau, thì oan oan tương kết, lợi chẳng thấy đâu, chỉ thấy hại, hại cho một mình lại hại cho cả đàn, cả lũ nữa. Sao không biết: Sâu đục cây, cây đổ thì sâu cũng chẳng còn: trùng hại vật, vật chết thì trùng cũng hết kiếp.

Nguồn: Hàn-Phi- Tử
Cổ Học Tinh Hoa – NXB: Thọ-Xuân (Saigon), Năm 1925

Ban Tu Thư (thanhdiavietnamhoc.com)
Hình đại diện: 3 con rận (do Ban tu Thư thiết lập) – Nguồn ảnh: sưu tầm