Vị thế của quốc gia Đại Việt và thông điệp về sự bang giao in dấu trong Trò Xuân Phả

Trò Xuân Phả là một trong những trò diễn tiêu biểu ở xứ Thanh, lưu dấu quá khứ hào hùng, công cuộc dựng nước và mở nước của cha ông ta thời quốc gia độc lập tự chủ Đại Việt. Trải qua thời gian với nhiều thăng trầm và biến cố trong lịch sử, nhưng trò Xuân Phả vẫn được lưu giữ và trao truyền khá nguyên vẹn như những gì từng hiện hữu trước đây.

Xem chi tiết

Tích hợp văn hóa trong dạy học văn học nước ngoài ở nhà trường phổ thông

Tích hợp văn hóa được xem là một yêu cầu, một mục đích trong hoạt động dạy học đọc hiểu văn bản văn học nước ngoài. Tích hợp văn hóa trong dạy học văn học nước ngoài sẽ giúp học sinh tiếp nhận đầy đủ vẻ đẹp của tác phẩm văn học nước ngoài vốn được phôi thai từ một nền văn hóa khác biệt. Bài báo này tập trung trình bày một số nội dung có liên quan đến vấn đề tích hợp văn hoá trong dạy học tác phẩm văn học nước ngoài ở nhà trường phổ thông.

Xem chi tiết

Vai trò của cộng đồng trong bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Sán Dìu ở huyện đảo Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh

Nhận thức sâu sắc về vai trò của cộng đồng trong bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của các dân tộc, bài viết tập trung phân tích thực trạng bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa của người Sán Dìu ở huyện đảo Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh thông qua các thông tin điều tra thực địa, của các cuộc phỏng vấn sâu, điều tra xã hội học…

Xem chi tiết

Thơ văn Thái Đình Lan và Đặng Huy Trứ trên con đường “Viễn hành lân quốc”

Thái Đình Lan (1801 – 1859) và Đặng Huy Trứ (1825 – 1874) đều làm quan với
triều đình sở tại trong giai đoạn khó khăn chồng chất (nửa cuối triều Mãn Thanh và nửa cuối triều Nguyễn Gia Long); đều có một khoảng thời gian đi sang nước láng giềng và để lại sáng tác thơ văn về chuyến viễn du đó.

Xem chi tiết

Ghe Bầu trong văn hóa mưu sinh của cư dân xứ Quảng

Bài viết nhằm tìm hiểu vai trò của ghe bầu trong văn hóa mưu sinh của cư dân xứ Quảng, tập trung vào văn hóa ứng xử của người dân xứ Quảng với ghe bầu, văn hóa thể hiện trong các hoạt động mưu sinh và
trong các nghi lễ mưu sinh gắn với ghe bầu, qua đó giúp người đọc nhận thấy được tầm quan trọng của ghe bầu trong việc phát triển kinh tế biển xứ Quảng nói chung và cuộc sống mưu sinh của cư dân nơi đây nói riêng.

Xem chi tiết

VĂN HOÁ LÀNG NGHỀ THUYỀN THỐNG (qua dẫn liệu làng nghề gỗ Sơn Đồng, gốm Bát Tràng – Hà Nội và chạm bạc Đồng Xâm – Thái Bình)

Làng nghề thủ công là một phần không thể thiếu của làng xã nông nghiệp cổ truyền, vì nó phản ánh đầy đủ thuộc tính tự cung, tự cấp và tính khép kín cố hữu của làng xã nông nghiệp. Mặt khác, làng nghề lại biểu hiện tính năng động, sáng tạo của người nông dân trong quá trình thích ứng với điều kiện địa lý, kinh tế xã hội nhất định, đồng thời thể hiện rất rõ yếu tố mở của xã hội tiểu nông…

Xem chi tiết

Các làng nghề Hà Tây trong khung cảnh hội nhập thủ đô Hà Nội

Hà Tây là vùng đất cổ, bởi thế các làng nghề ở khu vực này đã hình thành từ rất sớm. Làng xóm phát triển hoàn thiện và hoạt động thủ công đi vào chuyên môn hoá chính là cơ sở để làng nghề hình thành. Đến thời trung đại, các hoạt động thủ công ở Việt Nam nói chung và khu vực Hà Tây nói riêng được chuyên môn hoá rõ rệt và phát triển mạnh hơn. Làng Chàng Sơn (Thạch Thất) có nghề mộc từ thời Hùng Vương, sang thời Bắc thuộc đã trở nên nổi tiếng. Làng Vạn Phúc (Hà Đông) có nghề dệt từ thế kỷ IX….

Xem chi tiết

Văn hóa Thăng Long ngàn năm hội tụ

Hà Nội vốn có bề dày lịch sử và văn hóa. Đây là một vùng đất cổ, nơi hội tụ rất sớm của các cộng đồng người từ vùng đồi núi ven sông Đà, Ba Vì, Tam Đảo, Sóc Sơn phát triển xuống vùng Hà Nội. Trước thế kỷ XI, Hà Nội (khi ấy gọi là Đại La) đã là một thành thị có tầm cỡ. Từ thế kỷ XI trở đi, sau khi được Lý Thái Tổ chọn làm kinh đô và đặt tên là Thăng Long thì thành phố này trở thành đầu não chính trị, trung tâm văn hóa của cả nước. Đồng thời, Thăng Long cũng dần dần trở thành trung tâm kinh tế lớn nhất, nơi Kẻ Chợ lớn nhất.

Xem chi tiết

Nam quyền trong chế độ mẫu hệ ở Việt Nam

Ở Việt Nam, xét về văn hoá tổ chức đời sống cộng đồng dựa trên tương quan nam nữ, đang tồn tại cả ba chế độ gia đình phụ hệ, song hệ, và mẫu hệ, không kể những hình thức chuyển tiếp, tàn dư. Trong đó, phổ biến nhất là chế độ gia đình phụ hệ; từ người Việt đa số đến các tộc người thiểu số cư trú ở các vùng miền như Thái, Mường, Tày, Nùng, Dao, Mông, Brũ, Ta-ioh, Katu, Mạ, Stiêng, Hoa, v.v. đều theo chế độ gia đình phụ hệ từ lâu….

Xem chi tiết

Văn hoá đọc và phát triển văn hoá đọc ở Việt Nam

Văn hoá đọc là một khái niệm có hai nghĩa, một nghĩa rộng và một nghĩa hẹp. Ở nghĩa rộng, đó là ứng xử đọc, giá trị đọc và chuẩn mực đọc của mỗi cá nhân, của cộng đồng xã hội và của các nhà quản lý và cơ quan quản lý nhà nước. Như vậy, văn hoá đọc ở nghĩa rộng là sự hợp thành của ba yếu tố, hay chính xác hơn là ba lớp như ba vòng tròn không đồng tâm, ba vòng tròn giao nhau. Còn ở nghĩa hẹp, đó là ứng xử, giá trị và chuẩn mực đọc của mỗi cá nhân…..

Xem chi tiết

Sự hợp lưu giữa văn hóa và văn học từ góc nhìn ứng dụng

Nghiên cứu văn hóa trong quan hệ với văn học từ góc nhìn ứng dụng là việc làm không những có ý nghĩa khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn, góp phần luận giải mối quan hệ văn hóa – văn học trong việc vận dụng lý thuyết nghiên cứu liên ngành để khảo sát các giá trị văn hóa được phản ánh qua văn học, mở ra những hướng nghiên cứu văn hóa từ góc nhìn ứng dụng….

Xem chi tiết

Văn hoá đọc ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển

Văn hóa đọc hiện nay đang là vấn đề thu hút sự chú ý, quan tâm của xã hội. Vấn đề này không còn là “chuyện của độc giả” ở Mỹ và các nước phương Tây mà nó trở thành vấn đề mang tính toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Văn hóa đọc ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và phát triển đã mở ra rất nhiều cơ hội mới và cả những khó khăn, thách thức.

Xem chi tiết

Truyện cổ tích xứ Bắc và dấu ấn địa phương hóa (Phần 2)

Trong tâm thức dân gian, khi kể truyện cổ tích, người dân thường cho rằng những câu chuyện đó là có thật, nên khi có dịp, có điều kiện thuận tiện họ lại đem gắn ngay truyện với những danh nhân, danh thắng có thực ở địa phương mình. Qua điều tra điền dã, chúng tôi nhận thấy những câu chuyện cổ tích đã được địa phương hoá ở vùng đất xứ Bắc bằng việc địa danh hóa, tâm linh hóa và nghệ thuật hóa.

Xem chi tiết

Truyện cổ tích xứ Bắc và dấu ấn địa phương hóa (Phần 1)

Bàn về thuật ngữ “xứ”, nhà nghiên cứu Trần Quốc Vượng trong cuốn Cơ sở văn hóa Việt Nam(1) và nhà nghiên cứu Ngô Đức Thịnh trong cuốn Văn hoá vùng và phân vùng văn hoá ở Việt Nam(2) đã nhận định khá thống nhất rằng, tên “xứ” có thể chỉ một vùng đất có phạm vi hẹp, thậm chí tương đương với một làng, một xóm; rộng hơn, “xứ” có thể tương đương một vùng, một miền. Lấy Thăng Long làm trung tâm, người xưa gọi bốn vùng xung quanh là: Xứ Đông, xứ Đoài, xứ Bắc, xứ Nam,…

Xem chi tiết

Giá trị của nền văn hóa Óc Eo với việc giáo dục thế hệ trẻ An Giang

Phù Nam được biết đến là một trong những quốc gia cổ đại được hình thành rất sớm trên lãnh thổ Việt Nam. Quá trình tồn tại và phát triển thịnh vượng của vương quốc Phù Nam trong các thế kỷ từ I – VII, đã để lại những di sản văn hóa vật chất lẫn tinh thần rất độc đáo mang đậm sắc thái và phong cách riêng của vùng miền. Cũng giống như vậy, văn hóa Óc Eo được coi là nền văn hóa của vương quốc Phù Nam tồn tại từ thế kỷ I đến thế kỷ VII, đây là một hiện tượng lịch sử độc đáo.Văn hóa Óc Eo là một di tích rất lớn, một trung tâm văn hóa cổ của vùng đồng bằng sông Cửu Long,…

Xem chi tiết

Phát triển văn hóa đọc ở Việt Nam hiện nay

Phát triển văn hóa đọc là một nhiệm vụ quan trọng cấp bách hàng đầu ở Việt Nam hiện nay. Phát triển văn hóa đọc là phát triển thế giới quan, nhân sinh quan và năng lực sáng tạo của con người, thúc
đẩy sự tiến bộ của mỗi cá nhân, sự phồn vinh của xã hội, gia tăng các nguồn lực cho mỗi quốc gia. Phát triển văn hóa đọc ở Việt Nam hiện nay vẫn là hiện thực còn khá nhiều bất cập, tìm kiếm các giải pháp đồng bộ cho vấn đề này là việc làm cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn cao.

Xem chi tiết

Một vài nhận xét về mối quan hệ Mường Việt và quá trình phân hóa giữa tộc Mường và tộc Việt

Mường và Việt không phải chỉ là hai tộc anh em mà vốn xưa là đồng tộc: tộc “tiền Việt – Mường” hay tộc Lạc Việt. Trong quá trình phát triển của lịch sử, do địa bàn cư trú khác nhau, dần dần xuất hiện một số điểm sai biệt giữa người Việt cổ ở đồng bằng và người Việt cổ ở miền rừng núi.

Xem chi tiết

Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa trong xây dựng nông thôn mới

Nông thôn Việt Nam là cái nôi của nền văn hóa dân tộc, nơi bảo lưu và duy trì các giá trị văn hóa truyền thống. Bảo tồn và Phát huy văn hóa trong phát triển xã hội nông thôn là vấn đề hết sức cấp thiết hiện nay. Nông nghiệp, nông thôn và nông dân luôn là điểm nóng trong sự phát triển ở Việt Nam từ nhiều năm nay.

Xem chi tiết

Văn hóa dân gian trong di sản văn hóa dân tộc

Văn hoá dân gian Việt Nam hình thành, và phát triển từ rất lâu đời, bắt nguồn từ xã hội nguyên thuỷ. Đến thời kỳ tự chủ, cùng với sự ra đời và phát triển của văn hoá bác học, chuyên nghiệp, cung đình thì VHDG vẫn tồn tại và giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của văn hoá cũng như xã hội, nhất là với quần chúng lao động.

Xem chi tiết

Đô thị cổ Việt Nam (Phần 3)

Và với tính cách là một nghệ thuật tổng hợp, kiến trúc Huế đưa lại một phong cách đặc thù của kiến trúc Việt Nam mà có người đã gọi, một cách nhìn hình ảnh và đúng đắn là THƠ – KIẾN – TRÚC. Ở đấy, vẫn thấm đậm chất kiến trúc dân gian nhưng đã hoà hợp nhuần nhuyễn và được nâng cao với kiến trúc cung đình, kiến trúc lăng tẩm đế vương, ở đấy cái bản sắc và nhân cách xứ Huế vẫn thanh thản mà vững vàng thuần hoá và hội nhập ảnh hưởng văn hoá kiến trúc Trung Hoa.

Xem chi tiết