Bài viết nghiên cứu khoa học (2020)

Trên cơ sở phân tích các dữ liệu huyền thoại, các đạo sắc phong, và bối cảnh lịch sử, tác giả bài báo cho rằng tín ngưỡng thờ Mẫu nói chung có thể ra đời sớm và gắn với khát vọng phồn thực của cư dân nông nghiệp, còn tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ là tục thờ vị Nữ thần Tài Lộc của tầng lớp nữ tiểu thương, gắn với nhu cầu về một vị nữ thần phù trợ, “ban tài phát lộc” cho những người làm nghề buôn bán…

Lễ Vu Lan là một lễ hội của Phật giáo, hằng năm được tổ chức vào ngày rằm tháng bảy kết hợp với lễ Xá tội vong nhân của dân gian tạo nên một nét đẹp trong đời sống tâm linh của người Việt với những nghi thức độc đáo và mang ý nghĩa sâu sắc. Nội dung chính của lễ Vu Lan là tư tưởng Đạo hiếu của Phật giáo. Nó có ý nghĩa tâm linh vô cùng sâu sắc, là sự kết hợp giữa yếu tố đạo đức và ý nghĩa xã hội, đó là sự biết ơn sâu sắc đến các bậc sinh thành, tỏ rõ tấm lòng hiếu thảo của con cái đối với cha mẹ mình.

Trong quá trình mở mang bờ cõi về phía Nam dưới thời các chúa Nguyễn, Phật giáo luôn giữ vai trò quan trọng ở xã hội Đàng Trong. Việc khảo cứu các tư liệu đương thời nhằm tìm hiểu chính sách của các chúa Nguyễn đối với Phật giáo và vai trò của Phật giáo đối với quá trình dựng nghiệp của các chúa Nguyễn. Qua đó cho thấy, các chúa Nguyễn đã rất quan tâm đến Phật giáo…

…Thực tiễn nghiên cứu cho thấy, trong thời gian này, đội ngũ chức sắc và Phật tử Nam bộ đã có những đóng góp quan trọng vào việc tuyên truyền chủ nghĩa yêu nước, tinh thần cách mạng do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo. Vì thế, trong bài viết, tác giả làm rõ bức tranh toàn cảnh về tình hình và các hệ phái của Phật giáo, đồng thời đã đúc rút ra một số đặc điểm về tình hình Phật giáo vùng Nam bộ trong khoảng thời gian từ năm 1919 đến năm 1945.

Tục thờ cúng tổ tiên của người Việt đã có từ lâu đời, và hiện nay đã trở thành một giá trị văn hóa, giá trị tâm linh sâu sắc đối với mỗi người, mỗi gia đình người Việt. Bài viết này chúng tôi quan tâm giải thích, làm rõ hơn về khái niệm, bối cảnh và những giá trị tâm linh này được cha ông để lại thông qua những cảm nhận tự thân, giáo dục vô thức và học tập kiến thức. Qua đó, giúp người đọc hiểu hơn, trân quý hơn tinh hoa giá trị văn hóa tâm linh đã đúc kết ngàn đời nay của dân tộc Việt Nam.

Chùa Quang Khánh, từ thời Trần, thời Lê và cho đến về sau, các lớp thiền sư trụ trì, dựng chùa, viết văn bia cũng gắn liền với các truyền thuyết, với tín ngưỡng lễ hội và văn hóa, với đời sống tâm linh làng xã từ giai đoạn đó. Những dấu ấn đó, được kết nối từ thiền sư Thánh tổ, cho đến các thế hệ thiền sư thời sau, tạo nên điểm văn hóa, nét đặc sắc, sự kết nối quá khứ đến hiện tại của văn hóa tín ngưỡng Phật giáo chùa Quang Khánh nói riêng và Hải Dương nói chung.