Thử bước vào TÌM HIỂU LỊCH SỬ văn hoá NỀN VÕ HỌC TRUYỀN THỐNG Việt Nam

Nếu bước vào tìm hiểu về lịch sử văn hóa võ học – khi được xem như di sản văn hoá phi vật thể của dân tộc – chúng ta còn phải chờ đợi Hội Sử học Việt Nam và nhiều Hội Sử học của các tỉnh, thành cũng như nhiều học giả, nhiều võ sư trong ngoài nước. Như thế chúng ta chưa biết đến bao giờ mới có được bộ tư liệu quý giá về khoa học lịch sử võ học Việt Nam. Nhưng nếu chúng ta cứ tập hợp những tài liệu sẵn có đang tồn trữ trong văn khố nhà nước thì còn có thể tạm thời được thỏa mãn. Nhưng sự thỏa mãn tạm thời ấy chỉ lấy ra từ trong chế độ phong kiến: một sản phẩm ưu việt mở đầu thời Trần như Binh Thư thời Trần, hoặc nơi chỉ dành riêng cho các võ tướng triều đình và các hoàng thân quốc thích là Giảng võ đường (từ 1253) để thao luyện võ nghệ.

Những võ tướng thời Trần như Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư hay Phạm Ngũ Lão – hiện còn lưu danh qua tên gọi trên đường phố Sài Gòn và nhiều thành phố khác – đã từng làm suy sụp ý đồ xâm lược của quân Nguyên-Mông. Tuy nhiên nếu dựa vào thư tịch cổ và qua chuyện kể dân gian để góp nhặt những nguồn tư liệu thì chúng ta có thể lùi về khoảng đời nhà Triệu đến đời Trưng Nữ Vương (40 –43 Tây lịch), hai nữ võ tướng đã từng cưỡi voi cầm gươm lãnh đạo đội quân là những nữ chiến binh và chiến thắng quân Tô Định. Hay vào đời nhà Đinh (968 – 980) võ tướng Đinh Tiên Hoàng đã dạy các chiến binh của mình môn đánh roi – loại roi Trung bình tiên (theo Toan Ánh). Hoặc vào thời Lê Thánh Tôn (1460 – 1496) triều đình đã đặt ra những khoa thi võ – thao luyện trận pháp. Cần chú ý, vào thời này số lượng quan võ gồm 2.767 vị, mà 1.825 vị trong số họ đều biết võ nghệ. Từ đó Lê Thánh Tôn được tôn sùng như là vị tổ sư võ học Việt Nam do công lao xây dựng hệ thống đào tạo võ thuật.

Vào thời Nguyễn Huệ (Quang Trung) – theo lưu truyền – ông được học võ Tiên trên núi Chà Diêm (thuộc dãy Trường Sơn) Bình Định với vị thầy tên Hiến (Giáo Hiến). Sau này ông đã trở thành võ tướng huyền thoại đánh tan quân Thanh. Từ đó, quê hương của ông – tỉnh Bình Định – đã trở thành đất tổ của một trường phái võ danh tiếng (đặc biệt tại 2 làng An Vinh và An Thái), cũng như vào năm 1938, trường phái võ Vovinam–Việt Võ Đạo xuất hiện đã tồn tại cho đến ngày nay tại Việt Nam và nhiều nước trên thế giới.

Có một câu ca dao theo thể thơ lục bát – tuy có nhiều biến dị – đã bộc lộ vai trò của người phụ nữ tại quê hương có nền tảng di sản văn hóa về võ thuật này:

“Ai về Bình Định mà coi
Con gái Bình Định múa roi, đi quyền”.

        Tuy nhiên, sau khi quân Pháp đặt nền móng cai trị Việt Nam, Pháp đã cấm giảng dạy võ thuật để đềphòng những cuộc nổi dậy.

(Còn tiếp, xin vui lòng xem PDF)

Nguyễn Mạnh Hùng
Bài viết đã đăng trên Những người mở đường đưa võ việt ra thế giới

 

Trân trọng giới thiệu bài viết đến quý độc giả.