ARYA SAMAJ ở Ấn Độ
Arya Samaj là Phong trào cải cách Ấn Độ giáo, chủ trương độc thần và thúc đẩy các Giá trị và Thực hành dựa trên Niềm tin vào kinh Vệ Đà. DAYANANDA SARASWATI1 đã thành lập Arya Samaj (năm 1875) với 10 Nguyên tắc và đã trở thành Tổ chức tôn giáo đầu tiên truyền Ấn Độ giáo vào Ấn Độ.
Thuật ngữ “arya” – theo tiếng Phạn – là chỉ một Cá nhân sở hữu những Đức tính đạo đức, Đặc điểm cao quý; còn “samaj” biểu thị một Nhóm xã hội, Cộng đồng có tổ chức.
Trường học Vệ Đà (Gurukula, 1869-1873) được thành lập và tập trung nhấn mạnh các Giá trị văn hóa Vệ Đà và Satya (chân lý). Hệ thống Trường học Vệ Đà cũng nhằm giải phóng người Ấn Độ khỏi Mô hình giáo dục của Anh.
Một số Tác giả cho rằng các Hoạt động của Samaj đã dẫn đến sự đối kháng ngày càng gia tăng giữa người Hồi giáo và người theo đạo Hindu. Các thành viên Arya Samaj bị chia rẽ về Vấn đề ăn chay (năm 1893): phe “Mahatma” là Nhóm kiêng ăn thịt và phe “Đảng Văn hóa” là nhóm còn lại. Arya Samaj đã vận động chống phân biệt đẳng cấp (năm 1900), vận động cho việc tái hôn của góa phụ và giáo dục cho Phụ nữ.
Arya Samaj đã thành lập các Chi hội ở các thuộc địa của Hà Lan, Anh. Những người nổi tiếng theo Chủ nghĩa dân tộc của Ấn Độ đã tích cực tham gia vận động tranh cử. Chính quyền thuộc địa Anh đã coi Arya Samaj như là một Cơ quan chính trị. Một số Thành viên Samajis phục vụ Chính phủ đã bị sa thải. Arya Samaj đã mất đi sự ủng hộ khi MAHATMA GANDHI2 trở lại Ấn Độ (năm 1915) vì có nhiều Nhà hoạt động tham gia Phong trào của ông ấy. Arya Samaj đã hỗ trợ Nhóm theo Chủ nghĩa dân tộc đạo Hindu nổi lên ở miền Bắc Ấn Độ (năm 1930).
Các hoạt động của Arya Samaj trong Khu vực Sindh đã tích hợp các Cộng đồng nửa Hồi giáo hoặc đẳng cấp thấp vào Tổ chức. Arya Samaj đã đóng vai trò ngăn chặn các Cuộc cải đạo do các Nhà truyền giáo Thiên chúa giáo trong Khu vực Sindth (năm 1930). Arya Samaj đã thực hiện Việc giáo dục giữa các đẳng cấp tiện dân ở Gujarat và mở Trại trẻ mồ côi. Cuộc nổi dậy của Cộng đồng Hồi giáo Moplah (năm 1921) đã cưỡng bức một số người theo đạo Hindu chuyển sang đạo Hồi và Arya Samaj đã nỗ lực cải đạo cho những người này – và cả những người theo đạo Thiên chúa, đạo Hồi – gia nhập hoặc trở lại Ấn Độ giáo thông qua các Nghi lễ Shuddhi.
Một nhánh Arya Samaj tại Dharur quận Beed (Bang lớn nhất ở Ấn Độ trong Thời kỳ cai trị của Anh) đã thành lập các Trường học, Thư viện trên toàn bang. Hoạt động của Arya Samaj đã đóng Vai trò chính trị to lớn trong việc chống lại Chính quyền Nizam (1930-1939). Chính phủ đã đột kích và xúc phạm các Quan chức của Arya Samaj; ngược lại, Arya Samaj chỉ trích đạo Hồi và Nhà nước cai trị theo đạo Hồi. Arya Samaj khuyến khích việc sử dụng tiếng Hindi và không khuyến khích tiếng Punjabi.
Arya Samaj còn là một Tổ chức từ thiện: quyên góp cho các Nạn nhân của Trận động đất Kangra (năm 1905). Arya Samaj còn vận động cho Quyền bầu cử của Phụ nữ và bảo vệ các góa phụ.
Các Thành viên Arya Samajis tin vào một Vị thần sáng tạo được gọi với âm tiết ‘Aum‘ (Yajurveda). Họ tin kinh Vệ Đà là một thẩm quyền không thể sai lầm và tôn trọng Áo nghĩa thư. Họ coi Thần chú Gayatri là thiêng liêng nhất và tụng nó theo định kỳ hoặc Thiền định Sandhya và Cúng dường lửa thánh (Havan). Sau khi chết, Arya Samajis thường tiến hành Lễ Havan và thu thập tro vào ngày thứ tư. Họ bác bỏ các Văn bản tôn giáo phi Vệ Đà trong Ấn Độ giáo. Họ cũng bác bỏ các Tác phẩm kinh điển khác của Ấn Độ giáo; việc thờ cúng bị nghiêm cấm. Lễ Diwali là ngày rất quan trọng (vì là ngày giỗ của Swami Dayanand). Lễ Holi với Bài hát Chautal được tổ chức để kết thúc mùa đông và bắt đầu mùa xuân khi gieo hạt và hy vọng một mùa thu hoạch bội thu. Arya Samajist ở Lahore (đầu thế kỷ 19) đã điều chỉnh các Lễ hội bao gồm những Lời cầu nguyện và Havan nhằm tránh say sưa và những lời tục tĩu liên quan đến truyền thống.
Ước tính (năm 2011) đã có khoảng 10 triệu Người Arya Samajis trên thế giới (chủ yếu ở Ấn Độ) điều hành hơn 1.000 Trường Cao đẳng, 10.000 Trường học khác cũng như hàng nghìn Trạm y tế từ thiện và Thư viện công cộng. Arya Samaj đã hoạt động ở Vương quốc Anh (từ năm 1890) và thành lập Trụ sở riêng ở Tây London (năm 1976). Các Trường học, Đền thờ của Arya Samaj đã có mặt ở hầu hết các Thành phố lớn cũng như ở các Vùng nông thôn – đặc biệt là ở miền Bắc Ấn Độ – một số được làm nơi tiến hành đám cưới. Arya Samaj đã mở rộng hoạt động ở các Quốc gia bao gồm Guyana, Suriname, Trinidad và Tobago, Fiji, Úc, Nam Phi, Kenya, Mauritius và các quốc gia khác có Cộng đồng người theo đạo Hindu. Những người nhập cư đến Canada, Hoa Kỳ từ Nam Á, Đông Phi, Nam Phi, Caribe đã thành lập các Ngôi đền Arya Samaj cho Cộng đồng của họ; hầu hết các Khu đô thị lớn ở Hoa Kỳ đều có Chi hội của Arya Samaj.
Mục tiêu hàng đầu của Arya Samaj là làm điều tốt cho toàn Thế giới, mong ước đạt được sự thịnh vượng về thể chất, tinh thần và xã hội cho tất cả mọi người – “Tất cả con người phải tuân theo các Quy tắc liên quan đến Lợi ích xã hội hoặc Lợi ích của mọi người, trong khi Mọi người phải được Tự do tuân theo bất kỳ Quy tắc nào có lợi cho họ”.
BAN TU THƯ
bantuthu1965@gmail.com
GHI CHÚ :
◊ Nguồn: Wikipedia.
CHÚ THÍCH :
1: DAYANANDA SARASWATI …
2: MAHATMA GANDHI …
