Giá trị di tích địa đạo Củ Chi theo định hướng di sản văn hóa thế giới

Trong báo cáo chính trị của Đại hội Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ XI có đề xuất công nhận di sản văn hóa vật thể thế giới đối với địa đạo Củ Chi. Bài viết đề cập đến những tiền đề các giá trị văn hóa thế giới và đi sâu phân tích một số giá trị cơ bản của di tích lịch sử địa đạo Củ Chi có khả năng đáp ứng được các tiêu chí của Công ước về di sản văn hóa thế giới được UNESCO thông qua ở Paris năm 1972.

Xem chi tiết

Dấu ấn đô thị Hà Nội – Huế – Sài Gòn xưa qua nghệ thuật ứng xử bản địa

…Tìm hiểu thêm về khu 36 phố phường, phố Gia Hội- Chợ Dinh và Sài Gòn xưa, không những thấy rõ “những dấu ấn nơi chốn” được trải nghiệm thông qua mối tương tác gìn giữ tiềm ẩn mà còn nắm bắt được quá trình biến đổi và giải nghĩa sự hình thành cấu trúc liên quan. Bài viết làm rõ một số nền tảng cốt lõi tạo dựng dấu ấn đô thị bản địa. Đây là cơ sở cho các nhà đô thị tiếp cận, xây dựng chương trình bảo tồn di sản văn hóa tích hợp với phát triển đô thị bền vững.

Xem chi tiết

Nghệ thuật phật giáo Ấn Độ thời kỳ Maurya – Shunga – Andhra (thế kỷ IV TCN – thế kỷ III SCN)

Phật giáo ra đời vào thế kỷ VI TCN ở Ấn Độ trên vùng đất thuộc Nepal ngày nay. Giáo lý Phật giáo đề cao sự bình đẳng, hướng đến sự giác ngộ và lễ nghi đơn giản không tốn kém như Balamon nên đã thu hút rất nhiều người. Phật giáo phát triển cực thịnh dưới thời vua Ashoka (thời kỳ Maurya từ 321 đến 232 TCN) cho đến thời vua Kanishka (thời kỳ Kushan từ 80 TCN đến 250 CN). Sau thời kỳ Gupta (kể luôn Harsha từ năm 320 đến 657 SCN), trước sự phát triển của Hindu giáo (là sự pha trộn giữa tư tưởng Balamon với tín ngưỡng dân gian) và sau đó là sự xâm nhập của Hồi giáo,…

Xem chi tiết

Khôi phục làng nghề truyền thống đá mỹ nghệ non nước thành phố Đà Nẵng

Với những giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học đặc sắc của nghề điêu khắc đá Non Nước, làng nghề truyền thống đá mỹ nghệ Non Nước đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2014. Bên cạnh những kết quả đạt được về mặt kinh tế – xã hội, làng nghề còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập. Do đó nghiên cứu này nhằm phân tích những thành công và tồn tại trong hoạt động sản xuất kinh doanh của làng nghề truyền thống đá mỹ nghệ Non Nước thông qua ba phương pháp chính là phương pháp thu thập và xử lý số liệu; phương pháp khảo sát thực địa; phương pháp phân tích, đánh giá và so sánh…

Xem chi tiết

Rồng – Từ biển đen tới Đất Việt (Phần 2)

… chuyện ‘người diệt rồng’ dường như từ cái gốc ở vùng biển Đen lan khắp châu Âu, tới bắc châu Phi, Tây Á, Đông nam Á và Đông Á. Ở bài này, ta sẽ đi tìm ‘người diệt rồng’ trong chuyện dân gian người Việt. Bài này có lược dịch và lược thuật một số câu chuyện để làm thí dụ, mà không kể lại nguyên văn, vì những lý do dễ hiểu.

Xem chi tiết

Rồng – Từ biển đen tới Đất Việt (Phần 1)

Chuyện dân gian của những nhóm nói tiếng Indo-European (viết tắt IE) có một con vật dữ dằn kêu bằng dragon theo tiếng Anh/Pháp mà ở đây tạm dịch là rồng: nó hay phá hại loài người nên sớm muộn cũng bị người diệt trừ. Trước khi có những thứ tiếng IE lối 4100 năm trước công nguyên, thì nhóm nói tiếng Proto-IE ở ‘Pontic-Caspian steppe’ kế biển Đen và biển Caspian đã kể chuyện xẻ một con ‘rắn’ để lấy lại những gì thiết yếu của xã hội loài người mà bị nó nuốt, thí dụ nước hoặc bò…

Xem chi tiết

Tranh kính thủ công ở Việt Nam nhìn trong mối tương quan với tranh kính thủ công ở một số nước trong khu vực

Trong phạm vi bài viết, với phương pháp nghiên cứu so sánh, trên cơ sở tổng hợp, phân tích đối tượng nghiên cứu, bài viết giới thiệu một cách khái quát về nghề vẽ tranh kính thủ công ở một số nước khu vực châu Á, từ đó đưa ra một số so sánh nghề tranh kính thủ công ở Việt Nam với nghề tranh kính thủ công của nước khác trong khu vực.

Xem chi tiết

Đề tài trang trí trong nghệ thuật chạm khắc và tranh vẽ trên gỗ ở đình làng Hùng Lô

…Khác với những ngôi đình trong toàn tỉnh, đình làng Hùng Lô bên cạnh việc sử dụng các mô típ trang trí về thiên nhiên và những con vật linh để trang trí thì việc sử dụng những hoạt cảnh của con người trong những dịp vui chơi hội hè, múa hát, những đề tài mang đậm tính chất dân gian, làng xã thôn quê được chạm khắc chủ yếu trên kẻ và cốn, đầu dư và vẽ màu trên một số ván gỗ làm đề tài xuyên suốt đã góp phần định hình một phong cách trang trí thuần Việt…

Xem chi tiết

Điện Thái Hòa và Điện Cần Chánh thời Nguyễn nhìn từ góc độ bố trí không gian nghi lễ (Phần 2)

Điện Thái Hòa và Điện Cần Chánh là hai công trình quy mô và có vai trò quan trọng bậc nhất trong khu vực Hoàng Thành và Tử Cấm Thành tại Kinh đô Huế thời Nguyễn (1802-1945). Xét dưới góc độ bố trí không gian và nghi lễ, hai ngôi điện này có mối quan hệ mật thiết với nhau và là biểu hiện tiêu biểu nhất của mối quan hệ giữa điện chính (chủ điện) của hai khu vực Ngoại triều và Nội đình. Bài viết dưới đây, thông qua việc tìm hiểu quy mô, cấu trúc và cách thức tổ chức không gian nghi lễ tại hai ngôi điện trên để làm rõ mối quan hệ giữa chúng.

Xem chi tiết

Điện Thái Hòa và Điện Cần Chánh thời Nguyễn nhìn từ góc độ bố trí không gian nghi lễ (Phần 1)

Trong bài viết dưới đây, thông qua việc giới thiệu và so sánh giữa Điện Thái Hòa và Điện Cần Chánh về quy mô, cấu trúc cũng như bố trí không gian nghi lễ, tác giả sẽ phân tích làm rõ mối quan hệ giữa hai công trình đặc biệt này, từ đó làm nổi bật lên tính độc đáo, sáng tạo và riêng có của kiến trúc Việt Nam truyền thống nói chung và kiến trúc cung đình thời Nguyễn nói riêng.

Xem chi tiết

Khái quát một số công trình nghiên cứu về giá trị văn hóa gia đình Việt Nam và những vấn đề đặt ra

… Quá trình hội nhập đã mang đến cho gia đình Việt Nam những giá trị mới nhưng nó cũng làm mai một những giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam. Trong bài viết này, tác giả khái lược những công trình nghiên cứu về giá trị văn hóa gia đình Việt Nam, đồng thời chỉ ra những vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và phát triển.

Xem chi tiết

Các trường phái kịch phương Tây và sự ảnh hưởng đến Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975

Trong thế kỷ XX, ở phương Tây có nhiều trường phái kịch. Bên cạnh trường phái kịch cổ điển Pháp còn có kịch hiện sinh – phi lý, kịch tự sự biện chứng, chính kịch xã hội chủ nghĩa và hệ thống sân khấu Stanislavski… Các trường phái này đều có ảnh hưởng đến kịch nói Việt Nam giai đoạn 1945 – 1975, bao gồm cả hoạt động sáng tác của nhà soạn kịch và diễn xuất của diễn viên.

Xem chi tiết

Ứng dụng CRM trong kinh doanh du lịch lữ hành

Hiện nay, phần mềm CRM (Customer Relationship Management) được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực kinh doanh, là phương cách hữu hiệu để tiếp cận và duy trì mối quan hệ khách hàng, cung cấp dịch vụ đến khách hàng tốt hơn. Đối với ngành du lịch, CRM đang trở thành công cụ hiệu quả, cải thiện quản trị quan hệ du khách, giúp các doanh nghiệp lữ hành phát triển, đặc biệt trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đang gây nhiều khó khăn cho ngành du lịch.

Xem chi tiết

Trần Quý Cáp trong sự thức tỉnh ở Việt Nam đầu thế kỷ XX

Bài viết phân tích sự thức tỉnh của các nhân sĩ Việt Nam đầu thế kỷ XX mà Trần Quý Cáp là một trong những nhân vật trọng yếu. Ông có những tư tưởng mới mẻ và hoạt động thực tiễn sôi nổi, là một hình ảnh có tính đại diện của cả phong trào trên các khía cạnh như tiếp nhận tri thức mới, nhận thức thực trạng Việt Nam, nhận thức về con đường cứu nước, Duy Tân… Bài viết cũng đi sâu phân tích vị trí của ông trong cuộc vận động chung vì tiến bộ của dân tộc lúc bấy giờ.

Xem chi tiết

Âm nhạc cung đình Huế – Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại

Nhã nhạc cung đình Huế là thể loại nhạc của cung đình được biểu diễn vào các dịp lễ hội quan trọng trong năm của các triều đại nhà Nguyễn. Nhã nhạc cung đình Huế đã được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào ngày 7 tháng 11 năm 2003. Theo đánh giá của UNESCO, trong các thể loại nhạc cổ truyền ở Việt Nam, chỉ có Nhã nhạc đạt tới tầm vóc quốc gia, đến thời nhà Nguyễn, Nhã nhạc cung đình Huế đạt độ chín muồi và hoàn chỉnh nhất.

Xem chi tiết

Hoa văn trang trí trên trang phục dân tộc M’nông

Trong đời sống vật chất và tinh thần của người M’nông, hoa văn không chỉ thể hiện nghệ thuật đặc sắc riêng biệt mà còn thể hiện những quan niệm tâm linh, tâm tư, tình cảm cũng như những ước vọng về một cuộc sống an bình, hoà thuận, với thiên nhiên. Từ những môtip, hình tượng được cách điệu trong cuộc sống người M’nông đã tạo ra một hệ thống hoa văn mang bản sắc riêng của dân tộc.

Xem chi tiết

Một số ý kiến về văn hóa Đông Nam Á mang tính thống nhất trong đa dạng

Với những thành tựu nghiên cứu khoa học ngày càng được tiếp cận theo lối liên ngành/đa ngành. Đông Nam Á: từ góc độ tiếp cận văn hóa cổ, khảo cổ học, văn hóa học, văn học
dân gian… để đưa đến tổng hợp phục dựng bức tranh văn hóa vật chất thời tiền sử – sơ sử. Trước khi có sự tiếp xúc với văn hóa Trung Quốc và Ấn Độ, cư dân Đông Nam Á đã tạo lập cho mình một nền tảng văn hóa riêng…

Xem chi tiết

Triều Nguyễn với việc tiếp thu tri thức, áp dụng kĩ thuật quân sự phương Tây giai đoạn 1802-1858

…Bằng các phương pháp lịch sử – logic và phân tích, khảo cứu tư liệu, bài viết đã phục dựng cơ bản quá trình tiếp thu tri thức, áp dụng kĩ thuật phương Tây trên lĩnh vực quân sự dưới thời nhà Nguyễn vào nửa đầu thế kỉ XIX. Tuy nhiên, quá trình này trải qua nhiều thăng trầm, bị đứt đoạn và không giúp hình thành một xu hướng hiện đại hóa quân đội triều Nguyễn theo lối phương Tây. Quân đội nhà Nguyễn vì thế mà không đủ khả năng để bảo vệ đất nước trước những mưu đồ xâm lược từ bên ngoài, đặc biệt là từ phương Tây.

Xem chi tiết

Mối quan hệ giữa trống Thạch Trại Sơn với trống đồng của văn hóa Đông Sơn

…Sau rất nhiều năm nghiên cứu, trải qua nhiều lần thực địa, qua
nhiều cuộc hội thảo trong nước và quốc tế với nhiều tranh luận giữa các học giả chuyên ngành khảo cổ, tác giả bài viết đã đưa ra nhiều luận điểm để khẳng định: Trống đồng không phải do người Điền sáng tạo ra, mà trống đồng thuộc về văn hóa Đông Sơn của người Việt. Việc xác định mối quan hệ giữa trống Thạch Trại Sơn với trống đồng của văn hóa Đông Sơn cũng là một trong những luận điểm quan trọng tiếp theo để làm sáng tỏ vấn đề nguồn gốc trống đồng.

Xem chi tiết

Đặc điểm văn bản hát “Quan Lang” trong dân ca Tày

Trong kho tàng văn học dân gian các dân tộc thiểu số Việt Nam, hát quan lang là một loại dân ca đặc sắc, được sử dụng trong lễ cưới của người Tày. Với mục đích tìm hiểu một số đặc điểm hình thức của văn bản hát quan lang xét theo hệ dọc (cấp bậc), hệ ngang (lượt lời), chúng tôi chủ yếu sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phương pháp tiếp cận liên ngành; phương pháp thống kê, phân loại; phương pháp phân tích; phương pháp miêu tả…

Xem chi tiết